Elon Musk: Một Steve Jobs khác

Khi các nhà sử học tương lai ghi vào sử sách những tiến bộ của nhân loại trong thế kỷ 21, họ có thể đi đến kết luận rằng một trong những giây phút quan trọng của lịch sử đã diễn ra cách đây 1 năm … trong phòng ngủ của Elon Musk.

Musk và Jobs có điểm chung là chia thách thức ra những mảnh đơn giản và sau đó sắp xếp lại cho đến khi tạo ra một tác phẩm vừa ý.

Giây phút “Ơ-rê-ka” của ông xảy ra cứ mỗi vài tháng. Đôi khi là lúc ông đang tắm vào buổi sáng, hay vào giữa khuya. Và có thể là khi ông thức dậy 2 giờ sáng như lúc này đây khi ý tưởng về một động cơ tên lửa bất chợt nảy ra trong đầu ông. “Tôi nhận ra rằng một động cơ tên lửa chạy bằng khí mêtan và ôxy lỏng có thể tạo ra lực đẩy lớn hơn 380 giây”, Musk nói.

Ý tưởng này nghe có vẻ không có gì là ghê gớm để phải được ghi vào sử sách. Nhưng đừng xem thường, bởi một tên lửa có xung lực như vậy mới đủ sức bay ra khỏi tầng khí quyển cao của Trái đất và đi tới sao Hỏa.

Tình cờ là Sao Hỏa có nhiều khí CO₂ và H₂O và có thể chuyển đổi chúng thành khí mêtan và ôxy lỏng. Có nghĩa là chúng ta có thể tạo ra nhiên liệu để bay về Trái đất ngay tại sao Hỏa. Musk tin rằng trong vài thập kỷ tới, con người có thể định cư ở sao Hỏa.

Ý tưởng của Musk nghe có vẻ điên rồ, nhưng đừng nghĩ ông là người viển vông. Ông đã nhiều lần biến giấc mơ viễn vông ấy thành hiện thực. Paypal, công ty internet do ông thành lập và đã được bán cho eBay vào năm 2002 với giá 1,5 tỉ USD, chỉ là bước khởi động.

Một công ty khác của ông là Space Exploration Technologies (SpaceX) đã trở thành công ty tư nhân đầu tiên vận chuyển hàng hóa đến Trạm Vũ trụ và đã kiếm được các hợp đồng giao hàng trị giá hàng tỉ USD từ NASA và các đơn vị khác.

Tesla Motors, hãng xe chạy điện của ông, đã chứng tỏ một điều rằng xe hơi hoàn toàn có thể xanh và hấp dẫn. Doanh số bán của hãng xe này đã tăng gấp hơn 12 lần trong 3 quý đầu năm 2013. Vì tất cả những lý do này, Fortune đã trao cho Musk danh hiệu Doanh nhân của năm 2013.

Khi nhìn vào những sáng kiến kỳ lạ và phi thường của Musk người ta dễ liên tưởng đến một người: Steve Jobs. Cả hai đều là những kẻ phá bĩnh trên thị trường.

Jobs đã tạo ra công ty có giá trị nhất thế giới và đã làm thay đổi ít nhất 4 ngành (máy tính, âm nhạc, phim hoạt hình, viễn thông di động). Musk thậm chí có thể tạo ra tác động lớn hơn. Space X đã làm giảm mạnh chi phí phóng tên lửa, qua mặt cả các chương trình không gian cấp quốc gia của thế giới.
Trong khi đó, Tesla đã trở thành nhà sản xuất ôtô nổi tiếng nhất thế giới về ôtô hoàn toàn chạy bằng điện. Và quan trọng hơn, Tesla đã khiến thế giới hào hứng với phương tiện vận chuyển bằng điện.

Ông đã đổ tiền và các ý tưởng kỳ quái của mình vào SolarCity, hiện là nhà cung cấp hàng đầu nước Mỹ về năng lượng mặt trời trong nhà. Đó là lý do Musk được xem như là “Steve Jobs tiếp theo”.
Nhà đầu tư mạo hiểm Steve Jurvetson đã làm cuộc so sánh giữa Musk và Jobs trong nhiều năm trời. Ông là một nhân viên của Jobs ở NeXT (một công ty do Jobs thành lập) và rất hiểu cách suy nghĩ của Jobs.

Jurvetson cũng là nhà đầu tư ban đầu và thành viên hội đồng quản trị của cả SpaceX và Tesla và ông cũng hiểu rõ cách Musk suy nghĩ và hành động. Jurvetson thấy rằng, cả 2 doanh nhân này có một điểm chung là đều không ngừng nỗ lực để chia thách thức ra thành những mảnh đơn giản hơn và sau đó sắp xếp các mảnh này lại cho đến khi tạo ra một “tác phẩm” vừa ý.

Hãy xem cách Musk cho ra đời chiếc Tesla Model S. Cách đây vài năm, ai cũng cho rằng xe hơi chạy bằng điện chỉ được mỗi cái thân thiện với môi trường, chứ không phải là loại xe có sức thu hút về kiểu dáng thiết kế và chỉ chạy được một quãng đường ngắn là phải sạc pin. Pin là mấu chốt của xe hơi chạy bằng điện. Nhưng công nghệ pin thì quá đắt và trọng lượng pin thì quá nặng.

Bước đi đột phá là chuyển sang pin lithium-ion. Mặc dù đắt đỏ nhưng công nghệ này có công suất tích điện cao hơn nhiều so với các công nghệ pin khác và có thể nâng cao hiệu quả chi phí khi được sử dụng đại trà. Nếu có thể đưa lượng lớn pin lithium-ion vào một bộ pin duy nhất thì sẽ có thể giúp cho ôtô chạy một quãng đường đủ dài.

Musk không phải là người duy nhất nhận thấy điều này. Nhưng cái tài của ông là đã đưa được ý tưởng đó trở thành hiện thực, đặc biệt đưa xe điện trở thành một loại xe bán đại trà.

Làm thế nào họ có thể phát triển suy nghĩ một cách đa chiều như thế? Jobs cho rằng một phần thành công của ông là nhờ vào lớp thư pháp mà ông theo học tại Đại học Reed.

Cái ông học được đã vượt ra khỏi những kiểu chữ nho nhã có trong các máy in laser đầu tiên của Apple. Jobs bị ám ảnh bởi sự tao nhã trong thiết kế. Bất cứ một sự xấu xí nào hoặc sự phức tạp không cần thiết nào cũng khiến ông bực bội. Điều đó, cộng với sự thấu hiểu những khả năng của công nghệ và niềm tin tuyệt đối của ông, đã giúp Jobs làm nên được những điều phi thường.

Điều tương tự cũng thấy được ở Musk. Khi còn nhỏ, ông dành nhiều thời gian cho việc đọc sách hơn là cho bạn bè. Ông mê các cuốn sách về khoa học, lịch sử và truyện vui thiếu nhi. Ông có học vị cả về vật lý lẫn kinh doanh.

Và ông cũng bị ám ảnh bởi sự hoàn hảo trong thiết kế. Khi chiếc Telsa Roadster phiên bản đầu tiên ra đời, Musk là người thiết kế chính hình dáng của chiếc xe, săm soi từng chi tiết, làm mọi kiểu để thay đổi hình dáng cũng như chức năng của xe.

Trong những tháng đầu sản xuất chiếc Telsa Model S, ông bỏ ra nhiều giờ liền ngồi một mình ngắm nghía mỗi chiếc xe. Ông có thể thấy được chiếc đèn pha bị lệch… 3 mi-li-mét.

Musk và Jobs chắc chắn không phải những nhà tư tưởng đa tài duy nhất trên thế giới này. Nhiều người khác cũng có thể nghĩ ra những ý tưởng mới mang tính đột phá nhưng họ lại không biết làm sao để biến tầm nhìn đó trở thành hiện thực. Cái họ thiếu chính là niềm tin bất di bất dịch.

Niềm tin mãnh liệt đã hun đúc cho niềm đam mê của Jobs và Musk. Các sản phẩm mà Jobs và Musk tưởng tượng ra đôi khi cũng là cái nhiều người khác đã nghĩ đến nhưng họ bị nhục chí khi thực hiện nó.

Niềm tin không chỉ thúc đẩy động lực cá nhân mà còn thuyết phục những người khác cùng theo chân Musk và Jobs. Trong trường hợp của Musk, ông là người rất có sức thuyết phục và đặc biệt ông luôn tin vào logic của bản thân và bản năng mỗi khi gặp bất kỳ trở ngại nào.

Khi nghĩ cách làm sao để cho Tesla Model S nổi trội so với các xe đối thủ, Musk đặc biệt hứng thú với ý tưởng thiết kế những tay nắm cửa tự động bật ra khi người lái đến gần và tự động thu lại.
“Không biết bao nhiêu lần các kỹ sư đã phản bác ý tưởng này. Họ cho đó là điều ngu xuẩn nhất từ trước đến nay. Nhưng cuối cùng chúng tôi đã làm được và tôi nghĩ điều đó thật tuyệt vời, vì đó là một trong những đặc điểm ưu việt của chiếc xe”, Musk nói.

Tại SpaceX, Musk cho biết ông đã bỏ ra hàng tháng trời thuyết phục nhóm của ông nên tập trung vào việc tạo ra những tên lửa có thể tái sử dụng được. Tên lửa bao gồm hàng triệu bộ phận và sau khi được phóng đi, các bộ phận này sẽ tự động rơi ra, rớt xuống biển hoặc để trôi trong không gian. Đó là sự lãng phí rất lớn. Musk muốn thay đổi điều đó.

Nhưng những người trong ngành đều cho rằng tên lửa có thể tái sử dụng là một ý tưởng điên rồ, nhất là khi họ chứng kiến chương trình tàu con thoi (tàu vũ trụ được thiết kế để có thể dùng đi lại nhiều lần) giờ đã bị xếp xó. Vì thế, khi Musk thể hiện ý nguyện muốn làm điều này, ông đã gặp rất nhiều sự phản đối. Nhưng mỗi lần bị phản bác, ông lại đưa ra một phép tính cho thấy nếu làm đúng cách vẫn có thể giảm mạnh được chi phí.

“Một điều tôi thấy rất rõ rằng chúng ta sẽ chẳng bao giờ có thể lên được sao Hỏa nếu không có những tên lửa có thể tái sử dụng được”, ông nói. Chương trình tên lửa tái sử dụng hiện giờ là chương trình ưu tiên hàng đầu và trọng tâm ở SpaceX.

Một biểu hiện cho thấy niềm tin mãnh liệt chính là nỗi ám ảnh về sự cầu toàn. Cũng chính sự cầu toàn này mà đôi khi Jobs cũng như Musk bị xem là những ông chủ không thể nào chịu đựng nổi.
Mặc dù vậy, hoặc cũng chính vì vậy mà cả hai đều thu hút được những nhân tài để giúp họ hiện thực hóa giấc mơ lớn của mình. Nếu làm việc cho một người như Jobs hoặc Musk, chắc chắn một điều rằng bạn sẽ không thể nào trông đợi một công việc êm ả. Nhưng bạn sẽ có được cảm giác thăng hoa, vì Jobs và Musk luôn thúc đẩy bạn làm những điều mà bạn nghĩ rằng mình sẽ không thể nào làm được.

NGÔ NGỌC CHÂU (Theo Fortune)/NCĐT

 >> Elon Musk, người muốn thay đổi tương lai nhân loại

Bí quyết thành công của “vua thép” Andrew Carnegie

Andrew Carnegie được mệnh danh là ông “vua ngành thép”. Điều lạ là ông chẳng biết chút gì về việc sản xuất thép. Hàng ngàn người làm việc cho ông có kiến thức về thép hơn ông rất nhiều. Bí quyết nào đã đưa ông đến “ngôi vương” của ngành này?

“Vua dầu hỏa” John Rockefeller là người giàu nhất trong những người giàu nhất, (với khối tài sản tương đương 663 tỷ USD vào năm 2007 theo cách tính của Forbes) là người sẵn sàng dốc hết hầu bao chỉ để mua cách đối nhân xử thế, nếu như nó được bán.

Theo Rockefeller, nếu biết cách xây dựng các mối quan hệ, bạn đã đặt một chân vào ngưỡng cửa thành đạt. Đó là một bài học quan trọng mà Andrew Carnegie đã sớm nắm bắt được ngay từ khi còn nhỏ.

Vì gia cảnh khó khăn nên Andrew Carnegie không được học đến nơi đến chốn. Ông chỉ ngồi trên ghế nhà trường được bốn năm, và bắt đầu kiếm tiền từ khi lên bảy.

Trong khi phải kiếm tiền, Andrew Carnegie vẫn luôn dành thời gian cho việc tự học. Ông rất thích đọc sách và chính điều này là khởi nguồn cho tài đối nhân xử thế của ông.

Tố chất lãnh đạo và nghệ thuật tổ chức của Carnegie đã được bộc lộ từ khá sớm. Đó là khi ông vẫn còn là một cậu bé, sống ở Scotland. Khi đó, ông có nuôi một cặp thỏ. Chẳng lâu sau ông có cả đám thỏ con. Nhưng khó khăn lúc đó là ông chẳng có gì để nuôi chúng cả.

Một ngày, ông nảy ra một sáng kiến. Ông bảo đám bạn trong vùng rằng nếu chúng kiếm được đủ cỏ ba lá và bồ công anh để nuôi bọn thỏ, ông sẽ lấy tên của chúng để đặt tên cho từng chú thỏ con. Kế hoạch ấy thành công như một phép lạ và Carnegie không bao giờ quên điều này.

Nhiều năm sau, ông kiếm được hàng triệu đô la cũng bằng cách ứng dụng tâm lý này trong kinh doanh. Chẳng hạn, khi Andrew Carnegie muốn cung cấp đường ray bằng thép cho Công ty đường sắt Pennsylvania mà Edgar Thomson là chủ tịch lúc đó, ông đã dựng lên một nhà máy thép ở Pittsburgh và đặt tên là “Nhà máy thép Edgar Thomson”.

Thế là khi Công ty Pennsylvania phát đi nhu cầu về vật liệu, vượt qua rất nhiều đối thủ khác, Carnegie đã giành được hợp đồng cung cấp lượng thép khổng lồ cho Thomson.

Sau này khi có điều kiện quay trở lại trường học, Carnegie đã chọn ngành học về bản tính con người. Ông từng nói rằng mình không hiểu cơ chế một chiếc máy chạy bằng hơi nước, nhưng ông sẽ cố gắng tìm hiểu một cơ chế phức tạp hơn nhiều, đó chính là con người.

Ngoài khả năng lãnh đạo và cách đối nhân xử thế xuất sắc, Carnegie còn là một người bác ái và hảo tâm. Ông đã đóng góp tất cả gia tài của mình cho cộng đồng, giúp nhiều nhân viên của mình trở nên giàu có. Ông đã trả cho một giám đốc dưới quyền là Charles Schwab mức lương 1 triệu đô la mỗi năm. Charles Schwab là vị giám đốc đầu tiên của nước Mỹ được trả công cao như vậy.

Carnegie cho biết, số tiền này, ông không phải trả cho kiến thức của Schwab, mà trả cho khả năng đối nhân xử thế tuyệt vời của Schwab với nhân viên.

Theo Doanh Nhân Sài Gòn

 >> Lời khuyên hữu ích của ông “vua thép” Andrew Carnegie

Chiếc chìa khóa mở ví tiền ông ‘vua dầu mỏ’ John D. Rockefeller

Với khối tài sản tương đương 663 tỷ USD, John D. Rockefeller được xem là người giàu nhất trong những người giàu nhất. Khó có cách nào để ông tiêu pha hết số gia tài khổng lồ ấy. Nhưng ông lại sẵn sàng dốc hết túi tiền chỉ để mua được cách ‘đối nhân xử thế’.

 3 việc phi thường trong cuộc đời của Rockefeller



John D. Rockefeller đã làm được ba việc hơi khác thường trong cuộc đời ông. Việc thứ nhất là đã gây được một gia tài có lẽ là lớn nhất trong lịch sử nhân loại. Khi ông bước vào đời, ông phải đi đào khoai tây dưới ánh nắng gay gắt để kiếm được mỗi giờ bốn xu. Hồi mà khắp Hoa Kỳ chưa có tới sáu nhà triệu phú thì Rockefeller đã có được một gia tài khoảng một hai tỷ đô.

Việc thứ nhì là Rockefeller đã đóng góp cho việc làm từ thiện rất nhiều từ gia sản của ông. Vậy mà thiếu nữ ông yêu lần đầu lại chê ông nghèo và không có tương lai. Việc thứ ba cũng rất đặc biệt là ông sống thọ đến 97 tuổi và là một trong những người được khắp Châu Mỹ ghét nhất.

Hành trang lập nghiệp của Rockefeller

Với xuất thân nghèo khó và vốn kiến thức bằng không khi trưởng thành, có thể nói Rockefeller đã đi lên từ tay trắng. Cho nên, con đường thành công của ông chỉ duy nhất phụ thuộc vào cách ông quan hệ với những người xung quanh.

Vậy nên Rockefeller đánh giá rất cao tầm quan trọng cách đối nhân xử thế. Theo ông, thì nếu biết cách quan hệ với người khác thì bạn đã nắm giữ được chiếc chìa khóa thành công trong mọi việc.
Ông sẵn sàng dốc hết hầu bao của mình để có thể mua được cách đối nhân xử thế, nều như nó được bán. Chính Andrew Carnegie, ông vua ngành thép cũng là một ví dụ tiêu biểu cho tầm quan trọng của việc quan hệ giữa người với người.

Có điều lạ là Carnegie được mệnh danh là ông vua thép nhưng sự thật là ông chẳng biết gì về việc sản xuất thép. Rất nhiều người làm việc cho Carnegie hiểu biết về thép hơn ông. Chỉ có điều Carnegie có cài thiên tài về đối nhân xử thế và chính đức này đã làm ông giàu có.

Rockefeller không những có tài năng thiên bẩm và động lực mạnh mẽ để trở nên giàu có, mà ông còn ý thức được tầm quan trọng của việc quan hệ với người khác. Khi gặp phải tình huống khó khăn, sự khéo léo trong cách giải quyết vấn đề đã giúp ông thoát ra và biến những kẻ thù thành bạn.

Vào năm 1915, những người làm công cho Rockefeller đã phát động một cuộc đình công đòi tăng lương. Đó là một trong những cuộc đình công đẫm máu nhất trong lịch sử công nghiệp Mỹ, gây chấn động toàn quốc.

Suốt hai năm, tài sản và nhà máy bị phá hủy, những người đình công bị quân đội trấn áp, nhiều người đã ngã xuống, máu đổ rất nhiều. Trong lúc bầu không khí căm thù đang ngùn ngụt như thế, Rockefeller vẫn có thể hòa giải thành công với những người đình công.

Sau nhiều tuần vận động nhằm mở ra con đường hòa giải, Rockefeller đã có bài phát biểu rất chân thành với đám đông những người đang đình công. Bài nói này xứng đáng là một kiệt tác về thuật đối nhân xử thế vì đã thu được một kết quả đáng kinh ngạc.

Rockefeller đã làm chi làn sóng căm thù lắng dịu và mở đường cho nhiều người đứng về phía ông. Ông đã xử lý khéo léo đến mức những người đình công quay trở lại làm việc mà không nói một lời nào về việc tăng lương. Lý do khiến họ đấu tranh quyết liệt bấy lâu nay.

Bài nói chuyện của ông xuất hiện nhiều câu như: “Tôi tự hào được ở đây sau khi thăm nhà và gặp vợ con của các bạn. Chúng ta gặp nhau hôm nay không phải như những người xa lạ mà như những người bạn…trong tình thân ái, vì quyền lợi chung của chúng ta.”

Nếu trái tim một người nhức nhối vì bất bình hay ác cảm với bạn thì dù bạn có viện mọi thứ lý lẽ đúng đắn nhất trên đời thì cũng không thể nào khiến người ấy nge theo. Bằng cách sử dụng thuật đối nhân xử thế, Rockefeller đã làm được điều mà Abraham Lincoln đã nói: “Một giọt mật ngọt thì bắt được nhiều ruồi hơn một thùng nước đắng.”

 Theo Trí Thức Trẻ

>> Di sản Rockefeller  

Chân dung ông hoàng của 'Đế chế tương cà' Henry John Heinz

Bản thân từ “Thành công” có lẽ vẫn chưa đủ để diễn tả chặng đường kỳ diệu mà Henry John Heinz và công ty mang tên ông đã đi qua trong những thế kỷ qua.

Bản thân từ “Thành công” có lẽ vẫn chưa đủ để diễn tả chặng đường kỳ diệu mà Henry John Heinz và công ty mang tên ông đã đi qua trong những thế kỷ qua. Từ một khởi đầu khiêm tốn là công việc bán hạt cải ngựa (horseradish) tới các gia đình ở khu vực lân cận, Heinz đã xây dựng lên một đế chế chế biến thực phẩm phủ màu lên toàn thế giới với tổng trị giá lên tới 10 tỷ đô.  Nhiều người nói trong mỗi hũ dưa chua, mỗi chai dấm, mỗi lọ tương cà mang thương hiệu Heinz đều có gói ghém cả niềm vui trong đó.

Tuổi thơ và niềm đam mê kinh doanh

Henry John Heinz sinh ngày 11/10/1844 và lớn lên ở thành phố Pittsburg, Pennsylvania. Ở tuổi lên 8, trong khi các bạn đồng trang lứa còn ăn chưa no, lo chưa tới, cậu bé Heinz đã tỏ ra đặc biệt chú tâm vào công việc bán những cây rau trồng trong vườn nhà mình cho hàng xóm xung quanh. Lên 12 tuổi, cậu đã quản lý 3.5 mẫu đất canh tác toàn cây cải ngựa, rồi mang những cái cây này đi gõ cửa từng gia đình để bán.

Điều thú vị là lần “làm ăn lớn” đầu tiên của Heinz lại không liên quan tới thực phẩm. Nhận thấy năng khiếu kinh doanh của Henry Heinz, cha của anh đã cho phép anh tiếp quản lại cơ nghiệp kinh doanh gạch của mình. Thế nhưng chỉ ba năm sau đó, Heinz đã quyết định hợp tác với một doanh nhân trẻ tên là L.C.Noble để thành lập một công ty mang tên Anchor Pickle and Vinegar Works, chuyên sản xuất các loại nước sốt cần tây, dưa chuột muối, dấm …Công ty nhỏ gặt hái thành công ngay từ những ngày đầu ra mắt do đánh trúng vào những hương vị mà các bà nội trợ vô cùng yêu thích.

Chân dung Henry John Heinz

Tới những năm 1870, công ty của Heinz gặp phải một số vấn đề tài chính lớn, và đã từng suýt phá sản. Tuy nhiên với sự kiên định và niềm tin mạnh mẽ vào thành công, Heinz đã thuyết phục được các thành viên trong dòng họ của mình hỗ trợ để ông gây dựng lại thương hiệu này với cái tên mới F&J.Heinz vào năm 1875. Cũng trong năm này, công ty của ông cho ra mắt những chai tương cà chua ketchup đầu tiên – sản phẩm chủ lực của công ty cho tới tận ngày nay.

Quảng cáo để khách hàng nhớ tới mình

Trong những năm sau đó, Heinz không ngừng mở rộng danh mục sản phẩm của mình với các mặt hàng mới như nước sốt tiêu, thịt băm, bơ… Đây cũng là giai đoạn Heinz bắt đầu áp dụng những ý tưởng quảng cáo vô tiền khoáng hậu để đóng đinh thương hiệu Heinz vào tâm trí người tiêu dùng, tiêu biểu phải kể tới câu slogan “57 varieties”, hay biểu tượng quả dưa chuột có khắc nổi chữ “Heinz”, hoặc khẩu hiệu “Beanz meanz Heinz” rất được ưa chuộng ở Anh sau này…. Những chiến dịch quảng cáo độc đáo và ấn tượng này đóng vai trò không nhỏ trong việc tạo nên một nhận diện thương hiệu rất riêng, không thể trộn lẫn cho nhãn hiệu Heinz, giúp cho công ty của ông có được lợi thế cạnh tranh lớn so với các đối thủ trên thị trường lúc bấy giờ.

Một poster quảng cáo độ đậm đặc của sốt cà chua Heinz tomato ketchup

 

Cam kết chất lượng để khách hàng ở lại với mình

Bên cạnh việc thúc đẩy doanh số nhờ những quảng cáo sáng tạo, Heinz cũng rất chú trọng bảo toàn lòng tin của người tiêu dùng bằng cách luôn trung thành với cam kết chất lượng của thương hiệu mình. Từ khâu thu hoạch củ quả làm nguyên liệu tới chế biến, đóng chai đều được kiểm soát chặt chẽ dưới những yêu cầu vệ sinh nghiêm ngặt. Đặc biệt là ngay cả việc chăm sóc các cây quả làm nguyên liệu cũng cần tuân theo những tiêu chuẩn riêng. Bản thân Heinz luôn nhấn mạnh trong những phát biểu của mình rằng “Muốn cải tiến chất lượng sản phẩm, chúng ta phải cải tiến ngay từ chất lượng đất nơi rau củ quả của chúng ta được vun trồng”.

Rau củ quả dùng làm nguyên liệu cho sản phẩm của Heinz cũng được chăm sóc ở điều kiện giàu dinh dưỡng và tươi sạch nhất

 

Để củng cố hơn nữa sự tín nhiệm của công chúng, Heinz không ngại công khai mở cửa nhà máy sản xuất của mình cho người dân vào tận mắt tham quan và chứng kiến quy trình sản xuất. Sau này rất nhiều doanh nghiệp đã học tập Heinz áp dụng phương thức này như một cách vừa đơn giản vừa hiệu quả để chứng tỏ chất lượng sản phẩm của mình.

Cây cao bóng cả

Henry John Heinz qua đời năm 1919, hưởng thọ 75 tuổi, giữa lúc thương hiệu Heinz đã nổi như cồn khắp cả nước và đang từng bước lan rộng ra nước ngoài, nhưng triết lý kinh doanh chú trọng chất lượng và đẩy mạnh quảng cáo của ông vẫn được những chủ tịch tiếp theo của thương hiệu này kế thừa và phát huy. Nhờ vậy mà cái tên “Heinz” đã trở nên quen thuộc với mọi gia đình, và là bảo chứng cho chất lượng sản phẩm bên trong.

Nổi tiếng với câu triết lý về bí quyết thành công “Làm tốt những điều bình thường theo cách phi thường”. Quả thật người đàn ông đầy nghị lực này đã biến những hũ dưa, chai nước sốt trong nhà bếp đều trở thành những góc nhỏ chứa đựng niềm đam mê, niềm vui, tình yêu đối với những gì tự nhiên nhất của rau củ quả trong vườn nhà

Theo Trí Thức Trẻ

Singapore: Hành trình trở thành con rồng châu Á

Từ một quốc gia không có tài nguyên thiên nhiên, Singapore đã chuyển mình mạnh mẽ để trở thành nền kinh tế hàng đầu khu vực chỉ trong nửa thế kỷ.

Mô phỏng quang cảnh Singapore nhiều thập kỷ trước. Ảnh: Bảo tàng Quốc gia Singapore

Sáp nhập rồi lại tách khỏi Liên bang Malaysia, Singapore phải đương đầu với hàng loạt khó khăn, thách thức khi hoàn toàn không có tài nguyên thiên nhiên. Bùn lầy bao phủ phần lớn diện tích hòn đảo. Tuy nhiên, theo BBC, những chính sách của chính quyền Thủ tướng Lý Quang Diệu đã đưa vùng đất trở thành nền kinh tế hàng đầu khu vực, với những tòa nhà chọc trời mọc lên san sát. 

Cuộc sống khó khăn nơi đầm lầy

Khi người Anh đặt chân tới Singapore năm 1819, nó chỉ là khu rừng rậm rạp mọc trên đầm lầy, nhưng vùng đất này nằm trên tuyến đường giao thương hàng hải tấp nập giữa Ấn Độ và Trung Quốc nên nó nhanh chóng trở thành một thương cảng tấp nập. Singapore thu hút người nhập cư từ khắp châu Á, nguồn lực quan trọng giúp quốc đảo sư tử phát triển.

Người dân Singapore từng trồng chuối để đánh dấu lãnh thổ. Ảnh: BBC

Sharanjit Leyl là một người sinh ra và lớn lên khi Singapore đang trên đà phát triển. Tuy nhiên, câu chuyện của những thế hệ trước trong gia đình giúp Leyl hình dung được cuộc sống khó khăn ở vùng đất này. Trước ngày Singapore độc lập, ông bà nội, bố và các cô chú của Leyl sống ở khu vực “Red Hill” tại trung tâm Singapore. Họ khẳng định quyền sử dụng đất bằng cách trồng những cây chuối xung quanh nơi ở. Tán cây chuối giúp mảnh đất của họ không bị người khác xâm lấn.

Nhưng ngôi nhà của đại gia đình có 8 người con đơn sơ như một túp lều. Toàn bộ người dân trên đảo sống trong cảnh thiếu nước sạch triền miên. Tuy nhiên, họ đã nương tựa vào nhau để vượt qua khó khăn. Cuộc sống giản đơn với mục tiêu duy nhất là cùng tồn tại đã giúp những cư dân đầu tiên của đảo tồn tại. 

Singapore chuyển mình dưới thời Lý Quang Diệu

Cảnh sát đảm bảo an ninh trong cuộc đụng độ giữa các nhóm người. Ảnh: Getty

“Chúng tôi chẳng hiểu ông ấy nói gì nhưng chúng tôi nghĩ những điều ông nói ra khá quan trọng vì mọi người đều rất quan tâm. Họ luôn vỗ tay sau mỗi lời ông ấy nói. Chúng tôi cũng bắt chước theo”, một người cô của Leyl kể lại khoảnh khắc ông Lý ghi dấu ấn trong lòng người dân Singapore. Tháng 8/1963, Singapore gia nhập Liên bang Malaysia. Tuy nhiên, mối liên kết này nhanh chóng rạn vỡ khi các bên không đạt được thỏa thuận phân chia quyền kiểm soát tài chính Singapore. 

Căng thẳng chủng tộc dẫn tới bạo loạn giữa các nhóm người vào năm 1964. Một năm sau, Singapore tách khỏi Liên bang Malaysia.

Những ngôi nhà chung cư phục vụ nhu cầu ăn ở của người dân Singapore. Ảnh: BBC

Người dân bán đất để chính phủ xây dựng những kiểu nhà đặc thù, phù hợp với nhu cầu thiết yếu. Những dự án này do Bộ phát triển quốc gia Singapore quản lý nhằm đảm bảo chủ trương mỗi người dân Singagapore đều được chính phủ hỗ trợ mua nhà. Dạng nhà này giúp nâng cao điều kiện sống của cả xã hội.

“Các bậc thầy về hoạch định” của Singapore đã tạo ra các thị trấn dạng này. Nó giải quyết chỗ ở cho hàng chục nghìn người từng phải sống trong các khu ổ chuột hoặc nhà cũ. Trong thập niên 1970 và 1980, người dân Singapore được sống trong các công trình có nước sạch và nhà vệ sinh kiểu mới, tạo ra một cuộc cách mạng cho vùng đất từng là đầm lầy
Năm 1985, Thủ tướng Lý Quang Diệu khẳng định, Singapore không còn người vô gia cư, không còn cảnh lấn chiếm đất đai hay những khu nhà ổ chuột. Đảo quốc sư tử cũng không còn những cộng đồng người sống theo chủng tộc. Những người gốc Trung Quốc, Malaysia, Ấn Độ đều sống hòa bình bên cạnh nhau với suy nghĩ họ cùng là người Singapore.

Công cuộc xây dựng đất nước kiểu mẫu ở Singapore chưa dừng lại. Chính phủ phát động các chuyến dịch tuyên truyền về lịch sự, ngăn ngừa khạc nhổ nơi công cộng hay ném rác xuống từ các tòa nhà cao tầng. Khẩu hiệu “kẻ xả rác sát nhân” xuất hiện khắp nơi nhằm cảnh báo người dân sống trên các tầng cao của nhà chung cư không ném rác vì chúng có thể làm bị thương những người sống phía dưới.

Singapore ngày nay. Ảnh: BBC

Tới thập niên 1980, mọi vấn đề lớn của Singapore đều đã được chính phủ Lý Quang Diệu giải quyết. Tỷ lệ thất nghiệp ở Đảo quốc Sư tử đã giảm xuống mức không đáng quan ngại trong khi tỷ lệ tội phạm cũng rất thấp. Tuy nhiên, Singapore vẫn áp dụng biện pháp tử hình với những kẻ buôn ma túy nhằm giảm thiểu loại tội phạm này.

Ban đầu, cuộc sống của những người nhập cư gặp muôn vàn khó khăn. Người lao động phải ở trong những ngôi nhà chật chội, bẩn thỉu. Có thời điểm, 1 triệu người phải sống trong những ngôi nhà gỗ tạm bợ nằm trên khắp hòn đảo. Nó khác xa với những con phố sạch đẹp, văn minh mà du khách có thể chiêm ngưỡng ngày nay.

Năm 1959, Anh thực hiện bước đi đầu tiên trong lộ trình trao trả tự do cho Singapore bằng cách cho vùng đất này quyền tự trị. Ông Lý Quang Diệu cùng Đảng Nhân dân Hành động giành chiến thắng vang dội trong cuộc tổng tuyển cử đầu tiên. Những người dân không cùng ngôn ngữ đã đổ dồn xuống đường, tham dự một cuộc mít tinh quy mô lớn.

Quyết định này khiến Singapore đương đầu hàng loạt khó khăn trong thời kỳ đầu độc lập. Nhiều người tin rằng quốc đảo này sẽ không thể tồn tại. Tuy nhiên, niềm hi vọng to lớn vào tương lai cùng chính sách lãnh đạo sáng suốt của chính phủ Lý Quang Diệu giúp Singapore bắt đầu đặt những viên gạch đầu tiên để xây dựng cơ sở hạ tầng cho tương lai thành phố. 

Tuy nhiên, chiến dịch “dừng lại ở hai con” của Singapore trong những năm 1960 và 1970 cũng phát huy hiệu quả quá mức cần thiết. Nó làm giảm tỷ lệ sinh ở nước này. Giới chức Singapore ban hành quyết định thay thế trong thập niên 1980 nhưng quá muộn. Quốc gia này đang duy trì tỷ lệ sinh thấp nhất châu Á, buộc nhà chức trách phải đưa ra những chính sách về nhập cư. 

Theo Zing

Henry Kissinger viết về Lý Quang Diệu

“Nếu Singapore chọn con đường mà các nhà phê bình chỉ ra, nước này có lẽ đã suy sụp”...

Sau khi vị Thủ tướng đầu tiên của Singapore Lý Quang Diệu từ giã cõi đời hôm 23/3, nhà ngoại giao kỳ cựu Henry A. Kissinger, người đã giữ cương vị Ngoại trưởng Mỹ trong thời gian từ 1973-1977, đã có những dòng tưởng niệm đáng chú ý. VnEconomy xin giới thiệu tới độc giả bản lược dịch bài viết “The world will miss Lee Kuan Yew” (tạm dịch: “Thế giới sẽ nhớ đến Lý Quang Diệu”) của tác giả Kissinger, đăng trên tờ Washington Post.

Lý Quang Diệu là một con người vĩ đại. Tôi xem việc có ông là một người bạn thân thiết như một trong những điều may mắn nhất trong cuộc đời mình. Một thế giới đang cần chắt lọc trật tự từ sự hỗn độn manh nha sẽ nhớ tới sự lãnh đạo của Lý Quang Diệu.

Lý Quang Diệu bắt đầu xuất hiện trên trường quốc tế với tư cách là người sáng lập nên nhà nước Singapore, khi đó còn là một thành phố với khoảng 1 triệu dân. Dần dần, ông trở thành một chính khách tầm cỡ thế giới, một nhân vật đáng để các nhà lãnh đạo toàn cầu học hỏi.

Ban đầu, có vẻ như số phận không trao cho Lý Quang Diệu cơ hội đạt được những điều lớn lao hơn chút thành công khiêm tốn ở tầm địa phương. Ở thời kỳ đầu tiên sau khi thực dân Anh chấm dứt cai trị Singapore, đảo quốc này trở thành một phần của Liên bang Malaysia.

Không lâu sau, Singapore bị đẩy ra khỏi Malaysia do căng thẳng giữa một bên là người Hoa chiếm phần đông dân số Singapore và một bên là người Malay của liên bang.

Chính việc bị buộc phải rời Liên bang Malaysia đã dạy cho Singapore bài học về sự lệ thuộc. Khi đó, Malaysia hiển nhiên tin rằng, thực tế sẽ khiến Singapore phải từ bỏ tinh thần độc lập của mình.

Nhưng những con người vĩ đại luôn có tầm nhìn sáng suốt, vượt qua khỏi những toan tính vật chất. Lý Quang Diệu đã gạt đi những lý lẽ thông thường và chọn lấy địa vị quốc gia. Lựa chọn này của ông phản ánh một niềm tin sâu sắc vào những đức tính quý báu của người dân Singapore.

Ông tin chắc rằng, một thành phố hầu như không có nguồn tài nguyên kinh tế nào để dựa vào, và hoạt động chính trước kia là căn cứ hải quân của thực dân, vẫn có thể phát triển thịnh vượng và đạt một vị thế quốc tế, bằng cách dựa vào tài sản chính của mình: trí tuệ, sự cần cù và tận tụy của người dân.

Một nhà lãnh đạo tầm cỡ đưa đất nước đi từ điểm khởi đầu tới vị trí mà đất nước đó chưa từng đạt tới bao giờ, mà thực chất là một vị trí mà đất nước đó thậm chí không thể tưởng tượng ra.

Bằng cách đặt trọng tâm vào giáo dục chất lượng, diệt trừ tham nhũng, và cai quản dựa vào phẩm chất, Lý Quang Diệu và các đồng nghiệp của ông đã đưa thu nhập bình quân đầu người của người dân Singapore từ mức 500 USD vào thời điểm giành độc lập vào năm 1965 lên mức gần 55.000 USD hiện nay.

Chỉ trong một thế hệ, Singapore đã trở thành một trung tâm tài chính quốc tế, trung tâm trí tuệ số một của Đông Nam Á, nơi tập trung những bệnh viện lớn và hiện đại nhất khu vực, đồng thời là một địa chỉ được ưa thích để tổ chức các cuộc hội thảo và sự kiện quốc tế.

Singapore đã đạt được những thành tích này bằng cách theo đuổi một chủ nghĩa thực dụng đặc biệt: mở ra cơ hội nghề nghiệp cho những tài năng xuất chúng và khuyến khích họ áp dụng những cách làm tốt nhất từ khắp mọi nơi trên thế giới.

Lý Quang Diệu không hô hào, không bao giờ xúc động, và cũng không phải là một chiến binh lạnh lùng, ông là một người hành hương đi tìm trật tự thế giới và sự lãnh đạo có trách nhiệm. Ông hiểu tầm quan trọng của Trung Quốc cũng như tiềm năng to lớn của nước này, và thường đóng góp vào việc làm cho thế giới sáng tỏ về chủ đề này. Nhưng cuối cùng, ông khẳng định rằng, thế giới không thể có ổn định nếu không có nước Mỹ.

Các biện pháp mà Lý Quang Diệu áp dụng trong nước không được nêu trong lý luận hiến pháp hiện nay của Mỹ. Nhưng công bằng mà nói, thì dân chủ dưới thời Tổng thống Thomas Jefferson cũng giống như vậy, với việc nhượng quyền kinh doanh bị hạn chế, có đủ đất đai mới có quyền bỏ phiếu, và tình trạng chiếm hữu nô lệ. Đây không phải là dịp để tranh luận xem liệu có những lựa chọn khác hay không.

Nếu Singapore chọn con đường mà các nhà phê bình chỉ ra, nước này có lẽ đã suy sụp giữa các nhóm dân tộc thiểu số, giống như bài học của Syria ngày nay.

Tôi bắt đầu bài viết này bằng lời đề cập đến tình bạn của tôi với Lý Quang Diệu. Ông ấy không phải là một người thích dùng những ngôn từ cảm xúc. Và ông gần như lúc nào cũng nói đến các vấn đề thực tế. Nhưng người khác có thể cảm nhận được sự tận tâm của ông. Một cuộc nói chuyện với Lý Quang Diệu - con người đã dành cuộc đời để tận tụy cống hiến - là một lá phiếu niềm tin cho cảm nhận đó.

Bi kịch lớn trong cuộc đời Lý Quang Diệu là việc người vợ yêu quý của ông bị đột quỵ và trở thành tù nhân của chính cơ thể mình, không thể giao tiếp với mọi người xung quanh. Trong suốt khoảng thời gian đó, Lý Quang Diệu luôn ở bên giường bệnh của vợ vào mỗi tối để đọc sách cho bà nghe. Ông tin rằng bà hiểu được, cho dù những dấu hiệu cho thấy điều ngược lại.

Có lẽ đó cũng chính là vai trò của Lý Quang Diệu trong thời đại của ông. Ông có cùng một hy vọng cho thế giới của chúng ta.

Ông đã chiến đấu vì những điều tốt đẹp hơn, ngay cả khi bằng chứng chỉ là mơ hồ. Nhưng nhiều người trong chúng ta nghe thấy ông, và sẽ không bao giờ quên ông.

 Vneconomy

Lý Quang Diệu và câu chuyện kết nối TTCK

Sự phát triển ấn tượng của nền kinh tế và TTCK Singapore ngày nay được tạo dựng từ những kiến tạo đột phá của cố Thủ tướng Lý Quang Diệu, người vừa qua đời ở tuổi 91. TTCK nước này đang đóng vai trò nòng cốt trong nỗ lực liên thông TTCK ASEAN.

Ông Lý Quang Diệu - Nhà lãnh đạo phi thường (Ảnh: Internet)

Trong hơn ba thập kỷ làm Thủ tướng, ông Lý Quang Diệu đã làm nên phép màu kinh tế nơi Đảo quốc Sư tử, biến Singapore từ một “làng chài” thành trung tâm tài chính thế giới.

Theo cuốn “From Third world to first -The Singapore Story: 1965 - 2000” (tạm dịch: Từ thế giới thứ ba đến thế giới thứ nhất, lịch sử Singapore năm 1965 - 2000) của mình, cố Thủ tướng Lý Quang Diệu viết: “Hãy nhìn xem, thế giới tài chính bắt đầu ở Zurich (Thụy Sĩ), các ngân hàng Zurich mở cửa 9 giờ sáng, sau đó đến Frankfurt (Đức), rồi đến London (Anh). Buổi chiều, Zurich đóng cửa, kế đến là Frankfurt, rồi London.

Trong lúc ấy, New York (Mỹ) mở cửa, London chuyển giao dịch tài chính cho New York. Khi New York đóng cửa phiên giao dịch chiều, giao dịch lại được chuyển sang San Francisco (Mỹ). Khi San Francisco đóng cửa, thế giới chìm trong màn đêm, không có gì xảy ra đến mãi 9 giờ sáng hôm sau (giờ Thụy Sĩ), khi đó ngân hàng Zurich mở cửa, bắt đầu chu kỳ tài chính tiếp theo. Nếu đặt Singapore vào giữa, trước lúc San Francisco đóng cửa, thì Singapore sẽ nắm quyền kiểm soát.

Khi Singapore đóng cửa, nó sẽ chuyển quyền giao dịch tài chính thế giới cho Zurich. Với bước đi này, lần đầu tiên, Singapore đã biến thành mắt xích đưa dịch vụ vòng quanh thế giới về tiền tệ, ngân hàng vận hành trong suốt 24 giờ/ngày”.

Giai đoạn 1968 - 1985, trên cương vị Thủ tướng Singapore, bằng việc triển khai hàng loạt chính sách thu hút giới đầu tư tài chính quốc tế như: bãi bỏ thuế giao dịch đối với khách hàng, kiểm soát chặt các hoạt động giao dịch tài chính, chứng khoán và lưu chuyển tiền tệ, Singapore đã trở thành miền đất hứa của giới đầu tư tài chính quốc tế. Đến năm 1990, Singapore đã trở thành một trong 4 trung tâm tài chính thế giới, với thị trường ngoại hối đứng thứ 4 thế giới chỉ sau London, New York và Tokyo.

Cùng với sự phát triển vượt bậc của nền kinh tế và thị trường tài chính, Singapore là đồng sáng lập Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN), là thành viên trụ cột trong nỗ lực kết nối liên thông TTCK ASEAN.

Nỗ lực của Singapore cùng các thành viên ASEAN khác đã hình thành Diễn đàn Thị trường vốn ASEAN (ACMF), với sự tham gia của các cơ quan quản lý thị trường vốn của 10 quốc gia thuộc ASEAN. ACMF được thành lập vào năm 2004 nhằm thúc đẩy hội nhập sâu hơn của các thị trường vốn và đáp ứng các mục tiêu của Kế hoạch tổng thể xây dựng Cộng đồng Kinh tế ASEAN (AEC) năm 2015.

Một cấu phần quan trọng của Kế hoạch là phát triển thị trường vốn có chiều sâu, có tính thanh khoản và hội nhập cao, nhằm tạo điều kiện cho dòng vốn luân chuyển tự do hơn trong khắp khu vực…

Trong khuôn khổ hợp tác này, liên kết giao dịch ASEAN được khởi đầu vào tháng 9/2012 bằng việc kết nối giao dịch điện tử giữa các Sở GDCK Malaysia, Singapore và Thái Lan. Khuôn khổ chào bán xuyên biên giới của các quỹ đầu tư tập thể (CIS) ASEAN cũng được đưa vào áp dụng ở 3 thị trường này vào tháng 8/2014.

Sự hợp tác giữa các Sở GDCK ASEAN gần đây liên tục được tăng cường và đi vào chiều sâu. Ba Sở GDCK lớn nhất trong khu vực ASEAN hiện nay là Singapore, Malaysia và Thái Lan, xét về quy mô thị trường xếp ở vị trí hơn 20 trên thế giới, nhưng cộng thêm 3 thị trường là Việt Nam, Philippines và Indonesia, thì quy mô lên tới gần 3.000 tỷ USD, xếp thứ 8 trên thế giới. Điều này rất có ý nghĩa trong thu hút sự quan tâm của cộng đồng NĐT quốc tế, nhất là các tổ chức đầu tư lớn.

Hiện trên website của các Sở GDCK ASEAN là www.asean exchanges.org thường xuyên cập nhật thông tin về diễn biến giao dịch của 180 mã cổ phiếu đại diện cho 6 thị trường trong khu vực, trong đó có 30 cổ phiếu của các doanh nghiệp Việt Nam. Điều này tạo cơ sở hình thành các bộ chỉ số, từ đó hỗ trợ phát triển các sản phẩm mới như quỹ ETF của khu vực ASEAN, tiến tới các công cụ phái sinh như hợp đồng tương lai, hợp đồng quyền chọn dựa trên chỉ số được xây dựng từ 180 mã cổ phiếu đó.

Theo Đầu Tư Chứng Khoán 

Tình yêu sâu sắc của ông Lý Quang Diệu và phu nhân Kha Ngọc Chi

Ông Lý Quang Diệu có thể được biết đến với những quyết định cứng rắn trên chính trường, nhưng tình yêu của ông dành cho vợ lại vô cùng cảm động và sâu sắc. Cùng nhìn lại chuyện tình đẹp của họ qua từng chặng đường đáng nhớ trong đời

Nhà lãnh đạo kiệt xuất của Singapore, cựu Thủ tướng Lý Quang Diệu đã qua đời rạng sáng hôm qua 23-3, hưởng thọ 91 tuổi. Không chỉ người dân ở đảo quốc sư tử mà cả bạn bè thế giới đều ngưỡng mộ và tiếc thương ngài Lý. Ông đã sống một cuộc đời đầy ý nghĩa, cống hiến hết mình cho đất nước và viên mãn trong cuộc sống gia đình, nhất là chuyện tình sâu sắc với người vợ quá cố Kha Ngọc Chi.  Có câu, “đằng sau mỗi người đàn ông thành công luôn có bóng dáng của một người phụ nữ”. Nhưng bà Kha Ngọc Chi không chỉ đơn giản là người phụ nữ đứng đằng sau ông Lý Quang Diệu, bà là người thầm lặng hỗ trợ ông, cống hiến hết mình cho đất nước và gia đình.

Họ đã gắn bó với nhau hơn 3/4 cuộc đời. Trong điếu văn đọc tại tang lễ của vợ ông cách đây 5 năm, Lý Quang Diệu đã viết: “Tôi đã lưu giữ biết bao kỷ niệm quý giá trong suốt 63 năm tôi và bà bên nhau. Nếu không có bà, tôi đã là một con người hoàn toàn khác, với một cuộc sống hoàn toàn khác. Bà đã dành trọn cuộc đời cho tôi, cho các con. Bà luôn ở bên tôi khi tôi cần. Bà đã sống một cuộc sống tràn hơi ấm tình thương và đầy ý nghĩa. Có lẽ tôi nên cảm thấy được an ủi vì những gì bà đã làm được trong 90 năm cuộc đời”.


Từ đối thủ đến tình nhân

Tình yêu của họ chắc chắn không phải là chuyện tình sét đánh. Ông Lý Quang Diệu gặp bà Kha Ngọc Chi khi đang học tại trường Raffles College ở Singapore. Ban đầu họ là đối thủ của nhau trong học tập và người trội hơn lại là bà Kha . Bà là người đứng đầu trong lớp về môn Kinh tế học và tiếng Anh trong khi ông Lý xếp thứ hai. Tình bạn của họ bắt đầu từ những lần “chạm trán” với nhau trong học tập. Rồi dần dần, tình bạn đã chuyển thành tình yêu.


Lần xa nhau đầu tiên 

Tháng 9-1946, ông Lý quyết định đi Anh du học về luật. Bà Kha thì ở lại trường Raffles quyết tâm giành học bổng do nữ hoàng Anh trao tặng hàng năm. Chỉ có một người Singapore có thể nhận học bổng này – điều đó có nghĩa là nếu bà Kha không giành được, bà sẽ phải ở nhà đợi ông Lý học xong trong 3 năm.

Một trong hai tấm hình mà ông Lý Quang Diệu nhờ người em họ chụp vào tháng 9-1946 để ông mang theo đặt trong phòng khi đi học ở Anh

Sự chia xa đối với những người trẻ tuổi là không tránh khỏi, vì ai cũng có hoài bão của mình. Nhưng đó lại là một thử thách lớn trong tình yêu mà cặp đôi này phải đối mặt. Năm 1946 ông Lý đã viết:

“Tôi hỏi rằng liệu cô ấy có chịu đợi tôi trong 3 năm nếu không trúng học bổng hay không. Cô ấy hỏi lại tôi rằng tôi có biết cô ấy lớn hơn tôi 2 tuổi rưỡi không. Tôi trả lời có, và đã cân nhắc rất kỹ điều này.

Tôi luôn trưởng thành hơn tuổi và những người bạn của tôi cũng lớn tuổi hơn tôi. Hơn nữa, tôi muốn có bạn gái ngang tầm với mình chứ không muốn một người chưa chín chắn và luôn cần phải chăm sóc. Tôi khó mà tìm được ai khác có cùng suy nghĩ và chia sẻ được sở thích với mình như cô. Và thế là cô ấy nói sẽ chờ tôi”.


Trước đó do chiến tranh việc học của ông Lý tại trường Raffles bị gián đoạn. Do không có chuyên môn cũng như công việc, cha mẹ của bà Kha đã không đánh giá cao người con rể tương lai. Mặc dù vậy, bà Kha luôn đặt niềm tin hết mình nơi ông.


Kết quả sau đó bà Kha đã xuất sắc giành được học bổng vào tháng 6 năm sau và họ tái ngộ tại đại học Cambridge.

Ảnh Lý Quang Diệu và bà Kha Ngọc Chi chụp khi đang là sinh viên đại học Cambridge ở Anh năm 1946

Bí mật kết hôn 

Khi ông Lý đưa ra ý định kết hôn bí mật, bà Kha đã đồng ý không chút do dự. Theo bà, nếu không kết hôn họ sẽ vẫn sống với nhau mà không danh phận.  Thế là, vào tháng 12-1947, cặp đôi bí bật kết hôn tại Stratford-upon-Avon, nơi William Shakespeare sinh ra. Trên đường đến đây từ London, ông Lý đã mua một chiếc nhẫn bạch kim tặng cho bà Kha. Sau đó bà đã đeo chiếc nhẫn như một mặt dây chuyền khi trở về trường Cambridge. Khi đến Stratford-upon-Avon, cặp đôi đến Phòng đăng ký kết hôn tại đây làm thủ tục. Hai tuần sau, họ chính thức thành vợ chồng.

Việc bí mật kết hôn của họ được giữ kín cả sau khi cha mẹ họ qua đời và chỉ được tiết lộ khi ông Lý viết hồi ký.

Hôn lễ thứ hai 

Ông Lý từng viết: “Tôi không nghĩ đó là một sự xúc phạm vì đã kết hôn hai lần, với cùng một người”.  Sau khi cả hai trở về Singapore, họ làm việc trong một hãng luật có tên Laycock & Ong với vai trò hỗ trợ pháp lý. Trong khi bà Kha lo việc soạn thảo văn bản luật, ông Lý phụ trách các vụ kiện tụng. Tháng 9-1950, họ kết hôn lần thứ hai theo nguyện vọng của bạn bè và cha mẹ hai bên. Hôm đó, vị cán bộ chứng hôn đã đến trễ 15 phút và ông Lý đã thẳng thắn phê bình ông này. Họ đãi tiệc tại khách sạn Raffles buổi chiều cùng ngày.

Kết tinh tình yêu 

Tháng 2-1952, Lý Hiển Long, cậu con trai đầu lòng ra đời. Bà Kha nghỉ sinh trong 1 năm. Cùng tháng đó, ông Lý được hãng luật giao cho vụ kiện của Hội Liên hiệp các nhân viên Bưu chính Viễn thông. Họ muốn có những điều khoản và dịch vụ tốt hơn từ phía chính phủ. Hai tuần sau ông Lý đã dàn xếp vụ kiện thành công. Việc này có công của bà Kha, người đã giúp ông chỉnh sửa bản thảo các điều khoản thương lượng ngay trong thời gian chăm con ở nhà, để nó mạch lạc và dễ hiểu hơn. Bà cũng giúp ông thay đổi cách hành văn, viết câu ngắn hơn với giọng văn chủ động hơn. Năm 1955, cô con gái thứ hai, Lý Vỹ Linh chào đời và hai năm sau đến lượt cậu con trai út Lý Hiển Dương.


Hình ảnh mẫu mực của một người vợ Châu Á 


Năm 1976, bà Kha đã nói: “Tôi luôn đi sau chồng 2 bước như một người vợ Châu Á chuẩn mực”. Nhưng qua những trang viết của ông Lý, có thể thấy bà Kha không chỉ là vợ mà còn là bạn tri kỷ và ngưới cố vấn cho ông.  Năm 1954, bà Kha đã giúp ông Lý soạn thảo Hiến pháp của Đảng Nhân dân hành động (PAP). Ông cũng từng nói bà Kha có khả năng đoán tính cách của một con người và thường là rất đúng. Trước khi Singapore sát nhập vào Malaysia, bà Kha đã nhìn thấy trước cuộc sát nhập sẽ không thành công vì sự khác biệt trong phong cách sống và cách các nhà lãnh đạo Malaysia thực hiện chính sách. Và bà đã đúng.

Singapore sau đó đã bị yêu cầu tách khỏi Malaysia năm 1965. Bộ trưởng Tư Pháp Eddie Barker đã soạn thảo sẵn một bộ luật cho việc ly khai này nhưng bỏ qua cam kết của chính phủ về việc đảm bảo thỏa thuận cung cấp nước cho Singapore từ Malaysia. Ông Lý đã nhờ vợ mình bổ sung và nhờ vào bản cam kết mạch lạc này, ông Lý rất yên tâm mỗi khi các nhà lãnh đạo Malaysia đe dọa cắt nguồn nước.

Cựu thủ tướng Lý Quang Diệu và phu nhân trong chuyến thăm Trung Quốc tháng 11-1980

Cơn đột quỵ đầu tiên 

Cả đời bà Kha chỉ xoay quanh việc chăm sóc chồng con. Là con trai cả trong gia đình người Peranakan (lai giữa Trung Quốc và Malay), ông Lý chưa từng phải bận tâm những việc nhỏ. Tuy nhiên, năm 2003, khi bà Kha bị đột quỵ lần đầu tiên, ông đã nỗ lực điều chỉnh cuộc sống để chăm sóc bà, mặc dù khi đó ông vẫn đang là thành viên trong nội các chính phủ, và sau đó là người cố vấn cho Thủ tướng. Dù bận rộn nhưng ông vẫn theo dõi tận tình chế độ trị liệu phức tạp của vợ. Do bà Kha bị mất thị giác bên mắt trái nên ông Lý luôn ngồi bên trái của bà trong bữa ăn, nhắc bà ăn nốt phần thức ăn bên trái đĩa. Ông cũng khéo léo dọn dẹp gọn phần thức ăn mà bà Kha làm rơi bên tay trái. Ông động viên bà bơi lội mỗi ngày và tự tay đo huyết áp cho bà vài lần trong ngày. Mặc dù con gái ông, bà Lý Vỹ Linh đã nhờ một bác sỹ sáng chế ra dụng cụ đo huyết áp như một chiếc đồng hồ, bà Kha vẫn “thích chồng đo huyết áp cho mình hơn”.


Cơn đột quỵ thứ hai 

Bà Kha bị đột quỵ lần hai dẫn đến liệt giường vào tháng 5-2008. Do bà không thể theo chồng ra ngoài nên mỗi ngày khi ông Lý đi làm về, ông đều ngồi bên giường vợ và giành 2 tiếng để kể cho bà nghe những việc ông đã làm trong ngày, đọc những bài thơ mà bà thích. Việc này diễn ra đều đặn, không hề bị gián đoạn một đêm nào. Do những quyển thơ dày và nặng nên ông Lý đễ để lên một chiếc kệ để bản nhạc (loại đặt trước mặt các nhạc công khi chơi). Trong một lần khi đang đọc cho bà nghe, ông đã ngủ gật, đập đầu vào kệ và bị trầy da. Ông tự trách bản thân và vẫn tiếp tục đọc cho bà mỗi đêm.  Dù ông Lý không theo đạo nhưng ông vẫn cầu nguyện cho vợ. Khoảng thời gian tăm tối ấy đối với ông còn khó vượt qua hơn cả những áp lực chính trị mà ông gặp phải khi Singapore tách khỏi Malaysia.

Vợ chồng ông Lý Quang Diệu và con trai cả, đương kim thủ tướng Singapore Lý Hiển Long

Lần từ biệt cuối cùng 

Sau khi nằm liệt giường trong hai năm, bà Kha đã không thể qua khỏi và từ trần ở tuổi 89. Tại lễ tang của bà, ông Lý khi đó đã 87 tuổi, chống gậy bước đến bên quan tài, đặt lên người bà một cành hoa hồng đỏ, dùng tay truyền nụ hôn lên lên trán bà. Người vợ yêu quý của ông – bà Kha Ngọc Chi hay Chi (Choo) như cách gọi thân mật của ông, đã rời xa ông sau 63 năm bên nhau đầy ắp kỷ niệm.


Ông Lý là người có công xây dựng và phát triển Singapore như ngày nay. Người Sing gọi ông là “Người cha lập quốc”. Dù với thành tựu và danh xưng gì đi nữa, đến cuối cùng ông vẫn chỉ đơn giản là người đàn ông yêu vợ đến khi cái chết chia lìa họ. Hãy dùng những lời của Lý Quang Diệu để tóm tắt cho mối tình son sắt bất chấp thời gian này:  “Chúng tôi không bao giờ cho phép đối phương cảm thấy bị bỏ rơi hay cô đơn trong bất kỳ trường hợp nào. Do đó, chúng tôi đã đối mặt với tất cả khủng hoảng trong đời cùng nhau, chia sẻ sợ hãi lẫn hi vọng, đau buồn lẫn hân hoan. Những cơn khủng hoảng đã gắn kết chúng tôi chặt chẽ với nhau. Qua năm tháng, số lần gắn kết của chúng tôi ngày càng tăng”.
.

Ông bà Lý thổi nến nhân thọ thần lần thứ 77 của ông năm 2000

Theo Harper’s Bazaar Việt Nam

Ông Lý Quang Diệu: Tôi đã thất vọng với cô gái có tên Kha Ngọc Chi

Hơn ba mươi năm đứng đầu Chính phủ Singapore, cựu Thủ tướng Lý Quang Diệu đã đưa mức thu nhập bình quân tính theo đầu người của người dân Singapore lên hàng cao nhất thế giới. Có ai biết khởi nguồn thành công của người cha đẻ Singapore xuất phát từ nỗi thất vọng mang tên Kha Ngọc Chi.

Vợ chồng ông Lý Quang Diệu

Ấy vậy mà, chuyện tình của ông với người vợ Kha Ngọc Chi lại có nhiều yếu tố lãng mạn, đầy ắp những kỷ niệm và chan chứa tình cảm, có thể xếp vào loại rất đỗi “thi vị” như thể đã từng xảy ra với một số thi nhân các nước phương Tây thế  kỷ XIX.

Đời người vốn ngắn ngủi, ông Lý đã theo bà Kha trở về với cát bụi, nhưng chuyện tình đẹp của họ sẽ mãi mãi được ghi nhớ.

Yêu nhau mấy núi cũng trèo

Không sai nếu nói rằng chuyện tình của người sáng lập nên đảo quốc Sư tử lãng mạn và thi vị không thua kém bất cứ một thiên tình sử nào trên màn bạc.

Họ đến với nhau theo đúng với cái nghĩa duyên phận, trai anh hùng gặp gái thuyền quyên.

Thuở ban đầu, họ là đôi bạn cùng theo học luật tại Trường Đại học Raffles. Cuối học kỳ đầu tiên của năm thứ nhất, chàng sinh viên Lý Quang Diệu xếp đầu trường về môn toán. Với chàng, điều đó không có gì ngạc nhiên như cái sự nghiễm nhiên nó phải thế.

Tuy nhiên, đã có kẻ dám “đánh” vào niềm kiêu hãnh ấy của chàng. “Nhưng tôi bàng hoàng nhận ra rằng tôi không chiếm vị trí số 1 cả môn tiếng Anh lẫn môn Kinh tế. Tôi xếp sau một cô tên Kha Ngọc Chi. Tôi thất vọng và cảm thấy khó chịu”, ông Lý Quang Diệu kể trong hồi ký Câu chuyện Singapore: 1923 -1965 đã được xuất bản năm 1998.

Nhưng chính bản thân chàng trai họ Lý cũng chẳng thể nào lý giải được lý lẽ của trái tim mình, khi để cảm xúc của mình với cô nàng họ Kha ấy, chuyển hướng 360 độ, từ khó chịu sang cảm phục, thương mến rồi... yêu.

Khi tình cảm của mình được người bạn gái nồng nhiệt đáp lại, Lý Quang Diệu cảm thấy cuộc đời tràn đầy hưng phấn.

Đã có lúc, trong cảnh hoàng hôn đang dần dần bao trùm lên cảnh vật, Lý Quang Diệu ghé tai Kha Ngọc Chi đọc cho cô nghe một bài thơ tình nồng thắm anh vừa sáng tác.

Trước đây, gia đình Kha Ngọc Chi từng ép cô phải kết hôn với một người. Kha Ngọc Chi đã nhất quyết khước từ và cô nhớ rằng, cô đã vừa khóc vừa thông báo cho Lý Quang Diệu tin này.

Đó có lẽ là lúc cô cảm thấy trái tim cô đã thuộc về Lý Quang Diệu. Với cả hai con người tài năng và giàu cá tính ấy, đã yêu rồi là yêu quyết liệt, bất chấp mọi cấm cứ, ngăn cản và khoảng cách giàu nghèo.

Dù tồn tại khoảng cách tuổi tác (Kha Ngọc Chi lớn hơn Ly Quang Diệu hai tuổi rưỡi) nhưng theo nhận xét của Kha Ngọc Chi thì trí tuệ của Lý Quang Diệu phát triển hơn bà cả... mấy mươi năm.

Chính sự chân thành, mạnh mẽ và kiên định đã khiến họ quyết tâm gắn cuộc đời mình với nhau bằng mọi giá.

Tháng 9.1946, Lý Quang Diệu sang Anh du học tại Trường Đại học Cambridge danh giá.

Tháng 7.1947, Kha Ngọc Chi cũng giành được học bổng du học ở Cambridge. Một chi tiết rất đặc biệt trong mối quan hệ của Lý Quang Diệu và Kha Ngọc Chi là hai người tự tổ chức lễ đính hôn trong một nhà hàng nhỏ ở Stratford-upon-Avon vào tháng 12.1947.

Khi về Singapore, chàng trai đến nhà “nhạc phụ” xin cưới con gái của ông khiến cả nhà được phen... hết hồn.

Và mãi tới ngày 30.9.1950, hai người mới thực sự có nhau trong một hôn lễ chính thức, với sự có mặt và chúc phúc của bố mẹ, họ hàng hai bên.

Sau khi lập gia đình một thời gian, Lý Quang Diệu trở thành Thủ tướng Singapore năm 1959 khi mới 36 tuổi.

Điều đặc biệt là trong vai trò Đệ nhất phu nhân, Kha Ngọc Chi lại không hề tham gia vào công việc triều chính, chỉ một lòng tận tụy phục vụ chồng con trong những việc nội trợ đời thường.

Kha Ngọc Chi luôn là nguồn động viên, an ủi lớn lao đối với chồng. Cùng tốt nghiệp ngành luật, nếu như trong các mối quan hệ, Lý Quang Diệu luôn dựa vào lý lẽ, thì trái lại, Kha Ngọc Chi lại dựa vào linh cảm nhiều hơn.

Về mặt này, theo nhìn nhận của chính Lý Quang Diệu thì “Chi luôn luôn đúng khi nhìn nhận một con người” và “Tôi rất coi trọng ý kiến của vợ mình trong chuyện đối nhân xử thế”.

Ngày 10.2.1952, đứa con đầu lòng của họ ra đời. Lý Quang Diệu tham vấn một chuyên gia phiên dịch tại tòa án tối cao Singapore để tìm cái tên hay nhất cho con. Vị chuyên gia phán rằng đứa bé ra đời vào ngày màu nhiệm nhất trong năm âm lịch, ngày thứ 15 của kỳ trăng đầu tiên trong năm con rồng. “Vì thế chúng tôi quyết định đặt tên con là Hiển Long, tức con rồng vinh hiển”.

Sau đó, họ sinh thêm con gái Vỹ Linh (1955) và con trai út Hiển Dương (1957). Cả ba người đều học rất giỏi và nhanh chóng gây dựng được sự nghiệp lớn: Hiển Long hiện nay là đương kim Thủ tướng Singapore, Vỹ Linh là bác sỹ thần kinh nhi nổi tiếng, còn Hiển Dương là một doanh nhân thành đạt.

Sau Thế chiến 2, tình hình thế giới biến chuyển dồn dập và Singapore cũng không phải ngoại lệ, nhất là khi Lý Quang Diệu cùng các đồng chí tham gia thành lập đảng chính trị PAP.

Giữa những lúc tình hình căng thẳng nhất, Lý Quang Diệu thường lái xe đưa vợ con lên cao nguyên Cameroon ở Malaysia để nghỉ ngơi và cũng để tránh những tai tiếng, ảnh hưởng chính trị.

Cựu Thủ tướng cùng vợ rất mực yêu thương con cái, luôn dạy các con cách hành xử đúng, sống có kỷ  luật, biết kính trên nhường dưới cho dù khi chào đời đã là “con Thủ tướng”.

Hai người không muốn con cái ỷ  thế bố mẹ mà biết tự đi trên đôi chân của chính mình. Vì vậy, Lý Quang Diệu, sau khi nhậm chức Thủ tướng, đã quyết định không để gia đình sống trong khu vực dành cho giới chính khách, vì lo ngại ở trong “môi trường chính trị” sẽ làm sai lệch cách nhìn của lũ trẻ về cuộc sống.

Chỉ có cái chết mới chia lìa lứa đôi

Nhiều người trên thế giới biết đến Lý Quang Diệu như một chính khách và là một bộ óc kinh tế lỗi lạc, có chút khô cằn và độc đoán.

Thế nhưng mỗi đêm, ông Lý thường đến ngồi bên người vợ để kể chuyện và đọc thơ cho bà nghe, kể từ sau cơn đột qụy khủng khiếp vào ngày 12.5.2008 đã khiến người phụ nữ của đời ông phải nằm liệt giường và không thể nói được nữa.

Đó thực sự là nhũng phút giây tĩnh lặng trong đời hai con người, mang về ký ức những ngày đẹp nhất họ ở bên nhau.

Bỏ đi những bộn bề công việc, Lý Quang Diệu trở lại hình ảnh chàng trai tuổi thanh xuân đem lòng yêu cô gái họ Kha, để rồi trải qua những biến cố thăng trầm mới chạm tới bến bờ hạnh phúc.

Ông từng nói: “Chúng tôi rồi sẽ phải ra đi. Tôi không chắc ai sẽ ra đi trước. Vì vậy tôi nói với bà ấy rằng, tôi đang nhẩm lại lời nguyền lứa đôi: Hãy cứ yêu nhau đi, gìn giữ và vun đắp cho tình thêm nảy nở. Chẳng sợ khó khăn, chẳng ngại đau khổ...”.

Trong đại gia đình họ Lý, Quang Diệu là người đau khổ nhất trước tình cảnh của Kha Ngọc Chi, nhưng chỉ âm thầm chịu đựng mỗi ngày.

Khi bà lâm cảnh “chân mỏi tay run”, mỗi bữa cơm ông Lý ngồi bên cạnh, nhặt từng hạt cơm bà đánh rơi, bỏ vào chén mình và ăn ngon lành.

Chọn cho bà một sự ra đi nhẹ nhàng hay cứ tồn tại trong đớn đau là điều dằn vặt ông.

Lý Quang Diệu luôn hiểu hơn bất cứ ai hết về nghĩa tình vợ chồng bao năm qua của đời mình: để người mình yêu ra đi trong thanh thản, nhưng rồi sẽ buồn và cảm thấy trống vắng. Nỗi đau tinh thần cứ thế dày vò ông.

Trong các cuốn hồi ký của mình, ông Lý Quang Diệu không bao giờ quên nhấn mạnh rằng trong cuộc đời ông, may mắn lớn nhất không phải là trở thành một chính khách mà là có bên mình một người vợ “mẫu mực và thuần khiết”, luôn ý thức mình là người “nội tướng” đảm đang để chồng “ra quân” trăm trận trăm thắng.

Với ông Lý, bà Kha là chỗ dựa của gia đinh: “Bởi tôi biết Chi có công việc của một luật sư, và nếu cần bà ấy có thể tự lo cho mình và các con, nên tôi không phải lo lắng về tương lai của bọn trẻ”.

Điều đó giúp ông toàn tâm toàn ý cho sự nghiệp chính trị của bản thân và tương lai của đất nước.

Suốt 31 năm ông làm thủ tướng (1959 -1990), bà lặng lẽ làm người hỗ trợ đắc lực trong quan hệ đối nội lẫn đối ngoại của ông, bằng trực giác rất tinh anh khi đánh giá một con người.

Nhưng tất cả chừng ấy chưa đủ để cuộc tình Lý Quang Diệu - Kha Ngọc Chi “xứng tầm” huyền thoại.

Phần đáng giá nhất của cuộc tình này lại nằm ở đoạn kết, khi mà cả hai nhân vật chính đã bước qua cái tuổi xưa nay hiếm, sức đã tàn, lực đã kiệt nhưng cái tình họ dành cho nhau thì thật đáng nể phục.

Từ khi bà Kha Ngọc Chi bị đột quỵ cho đến ngày qua đời, cựu Thủ tướng trở thành một người chồng hết sức chu đáo, chăm lo miếng ăn giấc ngủ cho vợ. Ông đã làm tất cả những gì tốt nhất cho bà, không để nỗi đau quật ngã mình và rằng “chỉ có cái chết mới chia lìa lứa đôi”.

5 giờ 40 phút chiều 2.10.2010, bà Kha Ngọc Chi nhẹ nhàng trút hơi thở cuối cùng tại nhà riêng.

Đêm 4.10, sau khi khách đã ra về hết, ông Lý Quang Diệu bước từng bước chậm chạp đến bên bà.

Gần như bất động, ông đứng nhìn vào bức ảnh đặt ở chân quan tài hồi lâu. Người ta không thấy nước mắt ở người đàn ông này.

Trước khi nắp quan tài được đóng lại để đưa lên giàn hỏa táng, ông Lý đặt lên ngực vợ một bông hồng đỏ, và bước thêm mấy bước đến gần hơn, lặp lại nụ hôn từng trao cho bà ở hôn lễ cách đây 50 năm, rồi khó nhọc đứng dậy và lặng lẽ quay đi.

Ổng Lý đã kết thúc bài điếu văn bà Kha bằng những câu chữ khiến mỗi người đều phải rơi lệ:

“...Hơn ba-phần-tư đời người tôi có bà, và bà có tôi. Sự ra đi của bà đã để lại trong tôi một nỗi đau không thể diễn tả thành lời... Bà đã chia sẻ với tôi ước nguyện cuối cùng, bà nhờ tôi dặn các con đặt hộp tro của chúng tôi bên cạnh nhau, cũng như tôi và bà đã ở bên nhau suốt cả đời này vậy... Bà đã sống một cuộc sống tràn hơi ấm tình thương và đầy ý nghĩa. Có lẽ tôi nên cảm thấy được an ủi vì những gì bà đã làm được suốt 90 năm qua. Nhưng giờ đây, trong giây phút biệt ly cuối cùng này, trái tim tôi lại nặng trĩu nỗi buồn...

Nguyễn Tuyết – Lâm Anh / An ninh thế giới

Người con gái "lập dị" của cựu thủ tướng Lý Quang Diệu trải lòng về cha mẹ

Tiến sĩ Lý Vỹ Linh (sinh năm 1955), là con thứ 2 của cựu thủ tướng Lý Quang Diệu, đã không kết hôn và sống bên bố mẹ đến những giờ phút cuối cùng.

Một trong những tấm ảnh rõ ràng hiếm hoi của tiến sĩ Vỹ Linh .

Tiến sĩ Vỹ Linh hiện là giám đốc viện khoa học thần kinh quốc gia Singapore. Suốt nhiều chục năm qua, bà không hề được nhắc đến nhiều như 2 người con trai của cựu thủ tướng Lý Quang Diệu là thủ tướng Lý Hiển Long hay giám đốc Singtel Lý Hiển Dương. Thậm chí, người phụ nữ này còn không mấy khi xuất hiện trong những tấm ảnh gia đình Thủ tướng.

Là một người phụ nữ cô độc suốt cuộc đời, bà Vỹ Linh sống và phụng dưỡng cha mẹ đến giây phút cuối cùng. Sau khi cha mất, bà đã gửi tạp chí Straitstimes những bức thư bà từng viết từ năm 2011 đến nay, bao gồm toàn những gạch đầu dòng ngắn gọn, nói về cha mẹ và cuộc đời mình.

Tiến sĩ Lý Vỹ Linh và ông Lý Quang Diệu.

Bố tôi là một người nghiện công việc

- Cả gia đình tôi ở trong bệnh viện khi bố phải đặt stent động mạch vành, không ai nói với ai lời nào, không phải vì căng thẳng đâu, đơn giản vì chúng tôi rất bận.

- Bố tôi ngồi trên giường bệnh, ông vẫn lúi húi bên chiếc laptop, mẹ tôi kiểm tra giấy tờ, còn tôi cũng ngồi giải quyết những công việc tại viện.

- Nếu ai đi qua nhìn thấy 3 người chúng tôi như vậy, chẳng ai nghĩ rằng bố tôi sắp phải phẫu thuật tim. Năm ấy, ông 73 tuổi, ca phẫu thuật là lý do không đủ lớn để ông ngừng làm việc.

- Tôi chưa từng thấy ông thể hiện cảm xúc, ông luôn nhẫn nhịn để đối đầu với thử thách.

- Ông chưa từng hoảng sợ, bố tôi nghĩ hoảng sợ sẽ ảnh hưởng không tốt đến tư duy.

-  Để chèo lái một đất nước, sự đanh thép là cực kỳ cần thiết, và ông đã làm điều đó 31 năm.

- Trong gia đình, tôi và cha tôi đều có tính khí rất mạnh, thế nên không phải lúc nào quan hệ của bố con tôi cũng tốt đẹp.

Một tấm ảnh hiếm về 2 cha con thủ tướng.

- Thật ra, mỗi khi chúng tôi cãi vã, trận chiến đó sẽ kéo dài đến lúc người kia chịu thua thì thôi.

- Năm 2002, tôi đã bỏ nhà đi sau một trận cãi lộn với bố.

- Bố luôn muốn tôi ngừng tập tạ, có lẽ vì ông thấy tôi bị gãy xương quá nhiều lần.

- Có lần bố gọi tôi vào phòng làm việc, ông bảo tôi sẽ bị liệt nếu còn tập luyện nặng, nếu tôi còn sống cùng ông thì phải dừng ngay việc đó lại.

- Thế nên tôi bỏ nhà đi luôn, thật ra là tôi đến nhà anh Long (thủ tướng Lý Hiển Long) ở.

- Năm ấy tôi 47 tuổi.

-  Thế mà 1 năm sau, tôi nói với bố là sắp đến Hawaii để thám hiểm núi lửa, ông chỉ nói đúng 1 câu "Cẩn thận đấy".

Tiến sĩ Vỹ Linh cùng cháu gái.

Gia đình tôi thích sống kiểu thanh đạm

- Mặc dù gia đình khá giả, nhưng bố mẹ dạy dỗ 3 anh em tôi phải thật tiết kiệm.

- Nếu 1 trong 3 đứa mà để vòi nước vẫn nhỏ giọt hoặc điện vẫn sáng khi ra khỏi phòng thì sẽ bị phạt rất nặng.

- Khi đi công tác nước ngoài, bố tôi toàn tự giặt quần áo, ông bảo chi phí giặt đồ khách sạn tốn kém quá, tiền công để giặt một cái áo đắt đúng bằng mua một cái mới.

- Mẹ tôi rất giỏi việc thay chun quần áo, vì bố tôi chỉ thay chun thôi chứ không mua đồ mới.

- Căn nhà gia đình tôi ở xây dựng từ 100 năm trước.

Bà Lý Vỹ Linh (trái) trong một giải đấu karate quốc gia năm 1979.

-  Tôi có 3 cái đồng hồ Casio, 1 cái Seiko bố cho từ 40 năm trước, 2 cái Tag Heuer cực đắt tiền của anh Long và Dương tặng. 

- Nhưng tôi chỉ đeo đúng 1 cái casio, tôi không bao giờ tháo nó ra, có đêm tôi làm rơi nó ở đâu đó quanh nhà, thế là tôi phải lấy cái khác ra đeo thì mới ngủ được.

- Tôi có một bọc váy mua từ 20 năm trước, nhưng chỉ mặc 3 trong số đó, không có gì hợp với tôi hơn áo phông và quần ngố.

Bà Vỹ Linh phát biểu tại đám tang mẹ.

Sống một cuộc sống không hối tiếc

- Bố tôi có một cuộc sống trọn vẹn, phong phú và đầy ý nghĩa.

- Khoảng 20 năm trước, bố mẹ tôi có nói với tôi về chuyện lập gia đình, ông bảo mặc dù có con gái sống cùng cũng vui, nhưng khi bố mẹ mất thì tôi sẽ cô độc lắm.

- Tôi trả lời "Thà như thế còn hơn mắc kẹt trong một cuộc hôn nhân vô vị".

- Tôi chưa bao giờ hối tiếc về quyết định của mình.

- Trước đây bố mẹ tôi hay đi công tác hoặc du lịch cùng nhau.

- Sức khỏe bố tôi xuống dốc từ ngày mẹ qua đời, trước đây ông ấy khỏe lắm.

Thủ tướng và 3 con trong đám tang bà Kha Ngọc Chi năm 2011.

- Từ ngày mẹ mất, tôi hay đưa bố đi công tác nước ngoài cùng mình, ông có vẻ cũng thích thế lắm.

- Bố tôi rất thích đi du lịch, ông cho rằng đi du lịch sẽ học được điều mới đem về cho Singapore.

- Năm 2011, sau khi mẹ mất không lâu, ông cùng tôi đi công tác vòng quanh thế giới trong 16 ngày.

- Tôi biết bố rất buồn vì mẹ qua đời, nhưng ông không bao giờ thể hiện điều đó. Năm ngoái, ông có nói với tôi là "đối tác làm ăn" lâu dài và uy tín nhất của ông chính là mẹ.

- Sau tang lễ của mẹ, ông tập luyện thể thao điên cuồng, tôi đã phải ngăn cản vì sợ ông bị kiệt sức.

- Vị thế đã thay đổi, hồi xưa ông cấm tôi tập thể thao, giờ đến lượt tôi cấm ông, nhưng tôi thấy buồn vì điều đó.

- Khi đối mặt với bệnh tật, tinh thần và suy nghĩ của bố tôi rất hợp với bài thơ của Robert Frost:

"Rừng tối đen và sâu thẳm

Nhưng tôi còn một lời hứa

Và còn hàng dặm dài phải đi trước khi ngủ

Và còn hàng dặm dài phải đi trước khi ngủ"

(Nguồn: Straitstimes)/Tri Thức Trẻ

Sự ra đi của ông Lý Quang Diệu không phải là một sự kiện đột ngột nhưng đó là một sự kiện đầy cảm xúc.

Ông Lý Quang Diệu sẽ được nhớ tới không chỉ như một người lãnh đạo có công lớn trong kiến tạo nên thành công kỳ vĩ của quốc đảo Singapore mà còn bởi nhân cách đặc biệt và lối sống bình dị của ông.

Cựu thủ tướng Lý Quang Diệu và phu nhân chụp ảnh cùng giảng viên, nhân viên Trường Chính sách công Lý Quang Diệu. Ông Khương đứng sau lưng vợ chồng ông Lý Quang Diệu - Ảnh tư liệu Vũ Minh Khương

Ông cho rằng người lãnh đạo, dù có công lao và quyền lực rất lớn, không nên lấy tên mình đặt cho đường phố. Một tổ chức duy nhất được ông đồng ý cho lấy tên mình là Trường Chính sách công của Đại học Quốc gia Singapore. Có hai lý do thiết thực cho việc này.

Thứ nhất, ông tin rằng đầu tư phát triển Trường Chính sách công có giá trị đóng góp đặc biệt, đặc biệt là ở châu Á. Các quốc gia trong vùng sẽ phát triển mạnh hơn rất nhiều, xứng đáng với tiềm năng của họ nếu họ có một bộ máy quản lý nhà nước và hệ thống chính sách xứng tầm.

Thứ hai, việc mang tên ông sẽ giúp trường phát triển nhanh hơn, cả về uy tín để thu hút sinh viên và khả năng huy động tài chính đóng góp từ các nhà hảo tâm ở châu Á.

Khi được hỏi về sự trường tồn của Đảng Hành động nhân dân (People Action Party, PAP) do ông sáng lập và đã liên tục cầm quyền trong 50 năm này, ông nói rằng cái ông quan tâm hơn cả là sự thành công của Singapore chứ không phải là sự trường tồn của đảng mình.

Ông Lý Quang Diệu là người không màng đến tích cóp tài sản. Ông cho làm từ thiện toàn bộ số tiền nhuận bút khoảng 12 triệu đôla ông có từ viết sách và làm diễn giả. Ông muốn khi ra đi thật thanh thản, không vướng bận về vấn đề tiền nong.

Về chính trị, có lẽ Thủ tướng Lý Hiển Long, con trai đầu của ông, là người cuối cùng trong gia đình ông nắm quyền chính trị. Ông cho rằng vì lợi ích của Singapore và của chính ông, tuyệt đối không để người trong gia đình không có đủ năng lực và khát vọng cống hiến vào cương vị chính quyền.
Khi được hỏi tại sao ông không nâng cấp sửa sang lại ngôi nhà đang ở, ông nói rằng ông sẽ cho phá bỏ nó đi sau khi ông qua đời. Lý do khá đơn giản và nhân văn: ngôi nhà quá cũ rồi, tốn phí bảo dưỡng rất lớn.

Đừng để cho chính phủ tương lai phải chịu gánh nặng tài chính để bảo tồn nó. Về kỷ niệm, ông và gia đình đã cho chụp rất nhiều ảnh rồi.

Hơn nữa, sau khi ngôi nhà được phá bỏ, chính phủ sẽ có quy hoạch mới cho phép nhà trong khu vực được xây cao hơn, do đó sẽ làm giá đất trong khu này cao hơn và người dân trong vùng sẽ phấn khởi hơn.

Ông Lý Quang Diệu là người có những nhận xét rất sâu sắc về Việt Nam. Ông cho rằng dân tộc này có những phẩm chất đặc biệt và sẽ có tương lai tươi sáng. Điều quan trọng là quốc gia này có trọng dụng được hiền tài cho thúc đẩy công cuộc phát triển của mình. Trọng dụng hiền tài luôn là điều tâm đắc nhất và cũng là bí quyết thành công đặc sắc nhất của ông.

Các thành công của Singapore, từ Khu công nghiệp Jurong đến cảng hàng không Singapore đều gắn với tên tuổi của những cán bộ ưu tú mà ông trọng dụng. Điều đặc biệt là hiệu ứng dây chuyền trong trọng dụng hiền tài. Người hiền tài một khi được trọng dụng thường phát hiện và tiến cử thêm nhiều người hiền tài mới.

Theo ông Lý Quang Diệu, những đánh giá sâu sắc và khách quan nên để dành cho hậu thế. Thế nhưng, chúng ta, những người được may mắn sống cùng thời với ông, vẫn có thể bày tỏ những cảm nhận tự đáy lòng của mình.

Mời bạn đọc xem:

>> Kỳ 1: Phong cách lãnh đạo độc đáo của Lý Quang Diệu
>> Kỳ 2: Lý Quang Diệu - người chồng lý tưởng
>> Kỳ 3: Ông Lý Quang Diệu dạy con như thế nào?
>> Kỳ 4: Bí quyết tuyển dụng nhân tài của Lý Quang Diệu

VŨ MINH KHƯƠNG (Trường Chính sách công Lý Quang Diệu, ĐHQG Singapore)/tuoitre.vn