Nuôi lớn rồi bán, đại gia Việt bỏ túi trăm triệu USD

Những quyết định bán đứt hay một phần DN đã mang về cho các đại gia cả núi tiền nhưng đổi lại họ mất thương hiệu, mất cỗ máy in tiền đều đặn và mất đi 'đứa con' đã gây dựng trong phần lớn cuộc đời của họ.

Câu chuyện 'bán con'

Trong qua, ông chủ Kinh Đô, Trần KimThành trở thành trung tâm thị trường với quyết định bán 80% mảng kinh doanh bánh kẹo của tập đoàn này cho Mondelez International với giá 370 triệu USD.

Với người trong nghề, đây là một thương vụ khá đặc biệt. Trước đó, ít người nghĩ rằng anh em ông Trần KimThành sẽ bán thương hiệu bánh kẹo Kinh Đô được chính họ xây dựng trong suốt 20 năm qua thành một 'đế chế' đem lại sự nổi tiếng cũng như tài sản kếch sù với vị thế tốp 5 gia đình giàu nhất trên TTCK Việt Nam. Thương vụ khủng nhưng khá chóng vánh đã đánh dấu sự rút lui khỏi thị trường bánh kẹo của "ông vua bánh kẹo".

Với sự kiện này, thị trường đã hình thành rõ rệt hơn xu hướng làm ăn mới của các ông lớn hiện nay. Kinh doanh không cần phải bắt tay làm từ đầu mà có thể thông qua mua bán sáp nhập (M&A) để có thể chiếm lĩnh thị trường. Ngược lại, doanh nhân cũng không ăn đời ở kiếp với một nghề một nghiệp. Họ có thể hiện thực hóa lợi nhuận hoặc chuyển sang một lĩnh vực kinh doanh yêu thích khác.

Hồi tháng 8/2014, Metro đã được sang tay cho tỷ phú người Thái với giá gần 900 triệu USD sau 12 năm hoạt động khá ấn tượng tại thị trường Việt Nam. Metro có doanh thu không ngừng tăng trưởng, hệ thống mạng lưới lên tới 19 đại siêu thị và tập đoàn Đức này sắp đến thời kỳ thu hái thành quả.

 Những quyết định bán đứt hay một phần DN đã mang về cho các đại gia cả núi tiền

Ngày 3/10, Tập đoàn Đại Dương (Ocean Group - OGC) cũng công bố đã bán 100% cổ phần tại CTCP Bán lẻ và Quản lý bất động sản Đại Dương (Ocean Retail) với chuỗi 9 siêu thị bán lẻ Ocean Mart và 4 cửa hàng tiện lợi Ocean Mart Express. Vingroup (VIC) đã mua lại 70% cổ phần và đổi tên thành CTCP Siêu thị VinMart.

Trong khi đó, một năm sau thương vụ đình đám mua cả thị trấn Mỹ Buford rồi đổi tên thành PhinDeli nhằm gây dựng một thương hiệu cà phê Việt độc đáo trên nước Mỹ, doanh nhân Phạm Đình Nguyên đã bán cổ phần chi phối cho Kinh Đô khiến không ít người nghĩ tới kịch bản ông Trần Lệ Nguyên sẽ thâu tóm ly cà phê PhinDeli.

Vài năm trước đây, giới kinh doanh cũng đã chứng kiến các vụ kỳ công xây dựng lên những thương hiệu nổi tiếng rồi bán như: ông Lý Quý Trung bán Phở 24 - một trong số ít mô hình franchise thành công tại Việt Nam - cho Highlands Coffee; Highlands Coffee sau đó lại bán một phần cho Jollibee (Philippines); anh em ông Đỗ Minh Phú và Đỗ Anh Tú xây Diana trong gần 15 năm rồi bán cho Unicharm (Nhật Bản); Y khoa Hoàn Mỹ bán 65% cổ phần cho Fortis Healthcare (Ấn Độ); ICP với sản phẩm X-Men bán 85% cổ phần cho Marico (Ấn Độ); ông Trịnh Thành Nhơn bán Dạ Lan cho Colgate...

Bài toán kinh doanh hay sự nghiệp cả đời?

Trường hợp bán mảng bánh kẹo của Kinh Đô khiến giới đầu tư thực sự ngỡ ngàng bởi trước đó không lâu các ông chủ của doanh nghiệp này vẫn luôn bày tỏ tâm huyết gắn bó với thương hiệu này.

 Việc bán DN đồng nghĩa với việc thương hiệu do họ dày công gây dựng nên dần dần biến mất hoàn toàn trên thị trường và thay vào đó là những sản phẩm của đại gia khác.

Tuy vậy, ông Trần Kim Thành và Trần Lệ Nguyên đã nói lời chia tay với lĩnh vực sản xuất bánh kẹo, với thương hiệu bánh trung thu truyền thống quen thuộc với phần lớn người dân trong nước. Lời chia tay vào đúng thời điểm Kinh Đô ngày càng vượt xa các đối thủ khác trong lĩnh vực cốt lõi này nhờ vào kinh nghiệm, thương hiệu và hệ thống bán lẻ phủ khắp cả nước.

Không ít người cho rằng, sau khi bán cho NĐT nước ngoài, các thương hiệu nổi tiếng của người Việt chưa chắc đã gìn giữ và phát triển. Thương hiệu Việt có thể bị biến mất một vài năm sau đó như trường hợp Dạ Lan, Tribeco hay đang bị đe dọa biến mất như Bibica...
Với người tiêu dùng là vậy, nhưng với các đại gia, bài toán kinh doanh đôi khi được xem xét ở nhiều khía cạnh, từ lý do cá nhân, muốn hiện thực hóa lợi nhuận, muốn nghỉ ngơi... cho đến sự hiệu quả, cho đến vòng đời sản phẩm, vòng đời một dự án kinh doanh và những hướng đi mới để nắm bắt cơ hội, phù hợp với thời cuộc.

Gần đây, ông Trần Kim Thành đã có khá nhiều vụ thâu tóm và có xu hướng chuyển đổi ngành nghề sang một số lĩnh vực cũng tiềm năng khác như: dầu thực vật, cà phê, mì gói... Ngành hàng tiêu dùng dường như đang hấp dẫn doanh nhân này hơn so với các lĩnh vực khác, bao gồm cả ngành nghề truyền thống bánh kẹo nói trên.

Trong một số trường hợp, sự phát triển vượt bậc có thể khiến các doanh nhân cảm thấy khớp, thấy không hiệu quả khi tiếp tục tự lèo lái con tàu lớn. Sự thiếu vốn, công nghệ, trình độ quản lý và quan trọng hơn là những món tiền khá lớn được các đại gia khác mang đến để đổi lại một cỗ máy đang cần nâng cấp lên một cấp độ mới.

Trên thế giới cũng vậy, không ít doanh nhân xây lên những thương hiệu nổi tiếng rồi bán. Có người 40 tuổi mới lập nghiệp riêng nhưng cũng không lâu sau đó bán đứt thương hiệu nổi tiếng toàn thế giới để thu về một khoản tiền vừa phải rồi an dưỡng tuổi già như người tạo lập ra dao cạo râu Gillette.

Ở Việt Nam, không ít doanh nhân chấp nhận thu về một khoản tiền lớn để rồi đầu tư vào các lĩnh vực khác như trường hợp anh em nhà ông Đỗ Minh Phú và Đỗ Anh Tú... Tất nhiên, cũng có những trường hợp cái khó bó cái khôn, doanh nhân Việt cần sự hợp tác về công nghệ, vốn của các tập đoàn nước ngoài nhưng sau đó đã bị thâu tóm đầy đáng tiếc. 

Thương hiệu do họ dày công gây dựng nên dần dần biến mất hoàn toàn trên thị trường và thay vào đó là những sản phẩm của đại gia khác.

Theo VEF

Hai con "cá mập" khủng đến từ Thái Lan

Các tập đoàn lớn của người Thái đang từng bước thâm nhập và thống lĩnh thị trường Việt Nam trước sự bất lực của các doanh nghiệp trong nước. 

Ông trùm chăn nuôi CP

 Đồng Nai vừa trao giấy xác nhận "Sản phẩm được kiểm soát an toàn thực phẩm theo chuỗi" cho 9 triệu trứng gà thương hiệu CP Việt Nam được sản xuất, đóng gói trong thời gian từ 01/11/2014 đến 31/12/2014.

Đây là một dấu hiệu cho thấy một một sự thật đáng buồn: các doanh nghiệp trong nước ngày càng lép vế, yếu thế hơn so với các doanh nghiệp nước ngoài ở nhiều lĩnh vực, trong đó có sản xuất và cung cấp trứng gia cầm.

Sự thật đáng buồn và đầy lo ngại nằm ở chỗ, thị trường trứng gia cầm trong vài năm gần đây phụ thuộc rất nhiều vào một vài "đại gia" chăn nuôi nước ngoài, trong đó có CP hay Emivest. Giá cả thị trường cũng phải chạy theo quyết định của một vài ông lớn này.

Những lần nâng giá sốc hơn 40% trong vòng 2 tuần rồi hạ giá bất thình lình như hồi Tết năm 2013 đã khiến thị trường chao đảo, các doanh nghiệp nội ù hơi tai, chạy theo mệt lả. Rất nhiều doanh nghiệp, hộ gia đình... không theo kịp đà biến động của thị trường tất nhiên sẽ bị phá sản và có một cách tiếp tục theo lĩnh vực kinh doanh thế mạnh và đầy tiềm năng của Việt Nam này là làm thuê, chăn nuôi gia công cho các DN nước ngoài với lợi nhuận rất thấp.

Không chỉ trứng gia cầm, CP của Thái Lan đang dẫn đầu lĩnh vực sản xuất thức ăn chăn nuôi và thủy sản tại Việt Nam. Hiện tại CP Việt Nam có 9 nhà máy sản xuất thức ăn chăn nuôi và thủy sản trên địa bàn các tỉnh Đồng Nai, Bình Dương, Tiền Giang, Cần Thơ, Bến Tre, Đắc Lắc, Hà Nội và Hải Dương. Bên cạnh đó, tập đoàn này cũng đang mưa làm gió trong lĩnh vực cung cấp các sản phẩm từ gia cầm, gia súc... ở nhiều hệ thống siêu thị cửa hàng trên khắp thị trường Việt Nam.

Sự thống lĩnh của một số doanh nghiệp đầu tư nước ngoài trong đó có CP, Emivest, Japfa... trên các thị trường thức ăn chăn nuôi, con giống, sản phẩm gia cầm... đã và đang khiến người nông dân Việt Nam gặp rất nhiều khó khăn. Họ phải mua con giống giá cao, thức ăn giá đắt... không có lãi, thậm chí thua lỗ nặng nếu chỉ dính dịch bệnh hoặc gặp đúng đợt các "ông lớn" hạ giá trên thị trường.

CP vào Việt Nam từ đầu những năm 90 với lĩnh vực đầu tiên là sản xuất thức ăn chăn nuôi và gà giống. Sau đó, DN này đã mở rộng sang hạt giống ngô, thức ăn thủy sản, chế biến thực phẩm, tôm giống, nuôi lợn và năm 2014 là phát triển hệ thống phân phối thịt lợn trên cả nước.

Trái ngược với sự khốn khó của các doanh nghiệp chăn nuôi nội địa, sau khoảng 10 năm, CP của tỷ phú Thái Dhanin Chearavanant - ông chủ Tập đoàn Chareon Pokphand Group (C.P Group) đã thống trị thị trường thức ăn chăn nuôi và không ngừng bành trướng, đang dần thay thế các doanh nghiệp cũng như trang trại, hộ gia đình Việt để tự chăn nuôi với thương hiệu của riêng mình.

Cuộc đổ bộ của tỷ phú Charoen

Với sự yếu thế của các doanh nghiệp nội, những đợt sốt nóng sốt lạnh về giá cả được dự báo còn tiếp diễn và lan ra nhiều loại mặt hàng khác bởi các tập đoàn nước ngoài, trong đó có Thái Lan vẫn không ngừng mở rộng, bánh trướng trên thị trường nội địa Việt Nam.
Không chỉ chăn nuôi, các đại gia Thái Lan đang nhắm tới rất nhiều lĩnh vực kinh doanh tiềm năng tại Việt Nam.

Hồi tháng 8 vừa qua, tỷ phú người Thái gốc Hoa Charoen Sirivadhanabhakd đã bỏ ra gần 900 triệu USD thâu tóm Metro Việt Nam từ tay người Đức để thâm nhập vào thị trường bán lẻ đầy triển vọng của Việt Nam.

 Tỷ phú người Thái gốc Hoa Charoen Sirivadhanabhakd đã bỏ ra gần 900 triệu USD thâu tóm Metro Việt Nam

Trước đó, năm 2013, Berli Jucker (BJC) của tỷ phú người Thái này cũng đã mua cổ phần Family Mart Nhật Bản trong liên doanh Family Mart tại Việt Nam và đổi tên chuỗi cửa hàng tiện lợi này thành B'mart.

Trên thực tế, Tập đoàn TCC của Thái Lan (công mẹ của BJC) đã vào Việt Nam từ khá lâu với các nhà máy sản xuất giấy, thủy tinh, lon nước giải khát... Và TCC cũng không giấu giếm mục đích là đẩy mạnh bán hàng của tập đoàn tại Việt Nam.

Mới đây, Tập đoàn này còn đề xuất xin được mua cổ phần của Bia Sài Gòn. Trước đó, Trước đó, tỷ phú Charoen đã chi 1.800 tỷ đồng mua 11% cổ phần của Công ty sữa Việt Nam (Vinamilk) thông qua công ty con là F&N Dairy Investments - có trụ sở tại Singapore.
Khá nhiều đại gia Thái khác cũng đang âm thầm thâm nhập và xác lập vị thế trên thị trường Việt Nam trong các lĩnh vực khác như: nước giải khát, sữa, vật liệu xây dựng...

Sự thâm nhập của các tỷ phú Thái rất quyết liệt nhờ vào sức mạnh vốn, công nghệ và trình độ quản lý cao hơn Việt Nam. Đây là một thách thức không nhỏ trong bối cảnh chỉ hơn một tháng nữa Việt Nam sẽ gia nhập Cộng đồng kinh tế ASEAN (AEC). Khi đó, hàng hóa và lao động, vốn sẽ tự do lưu chuyển trong khu vực. Nhiều rào cản pháp lý sẽ được gỡ bỏ.

Hội nhập sẽ mang lại nhiều cơ hội cho các doanh nghiệp trong nước nhưng cũng có rất nhiều thách thức. Ngay ở thị trường nội địa, các doanh nghiệp nội đang yếu thế ở nhiều lĩnh vực, về rất nhiều mặt, từ công nghệ sản xuất, công nghệ quản lý, tài chính, cho đến cả những ưu đãi.... Sự yếu thế của các doanh nghiệp nội chắc chắn là cơ hội để các tập đoàn lớn trong khu vực tăng sự hiện diện, bánh trướng hơn nữa.

Theo VEF