Mã số bí mật đại gia gửi hàng triệu USD ở Thụy Sĩ

Tất cả giao dịch, thông tin đều quanh một dãy số bí mật. Không một nhân viên nào được biết về tên tuổi khách hàng gửi hàng triệu USD trong các nhà băng Thụy Sỹ


Gần 42 nghìn km2 với hơn 7 triệu dân nhưng có tới 338 ngân hàng các loại, trong đó có 148 ngân hàng nước ngoài. Hầu như tất cả những ngân hàng lớn trên thế giới đều có chi nhánh, văn phòng đại diện ở các thành phố Zurich, Bern, Geneva hay Lugano của nước này. Ngân hàng đóng góp 11% GDP của quốc gia này và tạo công ăn việc làm cho hơn 100.000 người.

Từ lâu các ngân hàng Thuỵ Sĩ là nơi tin cậy cho những người gửi tiền. Bởi các ngân hàng ở đây phải thực thi các điều luật giữ bí mật tài khoản cho các thân chủ, thuộc đạo luật "Về Ngân hàng và quỹ tiết kiệm" được ban hành vào năm 1934, trong đó quy định kẻ nào tiết lộ số tiền của người khác gửi vào ngân hàng sẽ bị phạt tù 6 tháng và 20 nghìn franc Thuỵ Sĩ (CHF). Đó là đạo luật khá khắc nghiệt nhưng góp phần tạo nên sức hấp dẫn của trung tâm tài chính này, được ra đời bởi nguyên nhân như sau.
Từ năm 1933, khi bọn phát xít lên nắm quyền ở Đức, lấy khủng bố làm công cụ để điều khiển đất nước. Linh cảm những điều chẳng lành rồi sẽ xảy ra nên nhiều thương gia, những gia đình giàu có đã bí mật mang tiền gửi vào các ngân hàng của Thuỵ Sĩ, quốc gia láng giềng tuyên bố trung lập từ năm 1815. Gestapo, cơ quan mật vụ Đức đã biết được việc này và theo chỉ thị của giới cầm quyền đã mở chiến dịch thu hồi và tịch thu các khoản tiền đó về Đức.

Để thực thi, Gestapo đã phái một điệp viên trẻ tuổi, đẹp trai có tên Toma, 26 tuổi có vỏ bọc là thương gia đến Thuỵ Sĩ du lịch. Điệp viên này tạm trú tại một khách sạn nhỏ ở ngoại ô thành phố Zurich. Toma không chỉ nói tiếng Đức mà còn giỏi tiếng Ý, tiếng Pháp, những ngôn ngữ được sử dụng rộng rãi ở nước này. Trước khi là nhân viên của cơ quan mật vụ Đức, y đã tốt nghiệp trường trung học thương mại và có một số năm làm việc ở ngân hàng. Đến Zuyrich, Toma đã giành phần lớn thời gian tiếp xúc với các nhân viên ngân hàng. Câu chuyện của hắn thường xoay quanh vấn đề về cách gửi tiền như thế nào có lợi nhất. Từ những lần như vậy, khá nhiều nhân viên ngân hàng có tình thân mến với chàng thanh niên người Đức hoạt bát, lại hiểu khá sâu về nghề nghiệp của họ. Họ vui vẻ nhận lời dự những bữa ăn tối ở ngoại ô, đến tham khu nghỉ mát có nhiều cô gái Đức xinh đẹp đang nghỉ.
Trong các cuộc rượu, những chuyến dạo chơi vui vẻ là cơ hội để nhân viên mật vụ Đức này tìm ra được "những người cần thiết", chỉ cần trả cho họ một ít tiền là họ sẵn sàng chia sẻ nghề nghiệp. Các dòng tin về con người, địa chỉ, ngân hàng gửi tiền của người Đức liên tục chuyển về Berlin. Tháng 3/1933, Gestapo cử thêm hai nhân viên sang hỗ trợ cho Tomat. Bằng những biện pháp tinh tế, nhóm điệp viên ngày ngày càng phát huy hiệu quả. Ví dụ, chỉ biết sơ sơ về một người Đức tên là Anton có gửi tiền vào Union Bank of Switzerland, anh ta liền tìm cách tiếp cận với đồng giám đốc ngân hàng nọ và tự giới thiệu mình là người được chủ tài khoản cử đến để gửi thêm một khoản khá khá. Để tạo niềm tin, y còn nói thêm rằng tình thế hiện nay ở Đức, nếu Anton tìm cách liên lạc khác sẽ nguy hiểm đến tính mạng. Như vậy, sau một lúc suy nghĩ viên đồng giám đốc chấp thuận. Ngay lập tức tin khẩn được chuyển về Berlin, Anton và gia đình sẽ bị trừng trị.

Mỗi khi nhận được báo cáo của Toma, Gestapo đều triệu những người gửi tiền ở Thuỵ Sĩ lên để thẩm vấn. Lo sợ bị giết, họ đều phải viết đơn yêu cầu ngân hàng ở Thuỵ Sĩ chuyển ngay toàn bộ số tiền đó về Đức. Đến cuối năm 1933, Đức quốc xã đã chiếm đoạn phần lớn số tiền mà người Đức gửi ở ngân hàng Thuỵ Sĩ. Báo chí các nước như Anh, Pháp, Mỹ, Thuỵ Điển... làm rùm beng việc này, cho rằng các nhân viên nhân viên ngân hàng Thuỵ Sĩ đã bán thông tin về chủ tài khoản người Đức cho Gestapo. Cơ quan an ninh Thuỵ Sĩ vào cuộc, họ lần ra dấu vết của Toma nhưng điệp viên này đã nhanh chóng trở về Đức.

Do bị mua chuộc hoặc do sự nhẹ dạ của các nhân viên ngân hàng mà hàng trăm người Đức bị giết hoặc tống giam. Vì vậy, Thuỵ Sĩ đã ra đạo luật "Về ngân hàng và quỹ tiết kiệm" có điều khoản ngặt nghèo như trên. Để bảo vệ tốt hơn quyền lợi của những người gửi tiền, các ngân hàng nước này còn áp dụng hệ thống tài khoản bằng số, chỉ có lãnh đạo ngân hàng mới biết tên người gửi còn nhân viên chỉ biết mã số mà thôi.

Những người ngoại quốc có tiền gửi ngân hàng có mã số khác với người Thuỵ Sĩ, số người biết được chính xác tên của khách hàng không đếm quá bàn tay. Tên người gửi không bao giờ thể hiện lên trong sổ sách mà nó được bảo vệ vô cùng cẩn thận tại những tủ sắt khóa kỹ. Nhân viên giao dịch chỉ có thể biết số tài khoản hoàn toàn không biết tên thân chủ.

Nhưng thật trớ trêu, những biện pháp bảo vệ của Thuỵ Sĩ đưa ra trong đạo luật ban hành năm 1934 để chống lại Gestapo, thì đến cuối năm chiến tranh thế giới thứ hai lại trở thành biện pháp cứu nguy cho bọn Đức quốc xã, cho phép chúng gửi những khoản tiền lớn vào các tài khoản bí mật ở ngân hàng Thuỵ Sĩ. Các nhóm mafia, những quan chức tham nhũng cũng chuyển tiền về đây nhằm che dấu nguồn gốc bất minh.Từ thập niên 1980, nhà cầm quyền Thuỵ Sĩ và các ngân hàng đã nhận thức được mối nguy hiểm bị các tổ chức tội phạm quốc tế lợi dụng, nên họ đã xây dựng các kênh thông tin, triển khai các mối liên lạc hợp tác chặt chẽ với các cơ quan phòng chống rửa tiền quốc tế, ...

Tuy vậy, đến nay, Thụy Sĩ vẫn là thiên đường cho các hoạt động rửa tiền, trốn thuế. Kaspar Villiger, nguyên chủ tịch Union Bank of Switzerland cho rằng tính bảo mật càng cao thì tính hợp pháp càng giảm. Theo ông Thụy Sĩ nên chấm dứt vai trò là một thiên đường trong lĩnh vực ngân hàng bao che cho hành động gian lận thuế, đồng thời kết thúc những tranh cãi với giới chức thuế quan nước ngoài.
Trả lời báo chí về vụ rò rỉ thông tin 106.000 tài khoản khách hàng ở 203 quốc gia tại HSBC chi nhánh Thụy Sĩ, nhờ đó cơ quan thuế của Anh đã truy thu được 236 triệu USD tiền thuế của 1100 tài khoản mở tại đây. Giám đốc điều hành HSBC Thụy Sĩ Franco Morra cho biết cấp dưới của mình "đã đóng các tài khoản không đáp ứng tiêu chuẩn của ngân hàng", đồng thời lưu ý "đó là lời cảnh tỉnh về mô hình kinh doanh cũ của HSBC, chúng đã lỗi thời".

Nam Trung/VietNamNet

Đừng cố khôn hơn thị trường

Có một câu rất thường thấy là “rác rưởi đầu vào thì rác rưởi đầu ra”. Các phép tính nếu không có số liệu chuẩn thì kết quả cũng sai lệch...

Có một câu rất thường thấy là “rác rưởi đầu vào thì rác rưởi đầu ra”. Các phép tính nếu không có số liệu chuẩn thì kết quả cũng sai lệch.

Thị trường ngày 21/11/2014:

Thông tư 36 đã ra hôm nay. Bắt đầu loạn số liệu ước tính về mức tín dụng tối đa có thể bơm vào thị trường chứng khoán.

Số liệu không tin cậy nên mọi ước tính đều có sai số. Cách tốt nhất là ước tính trên cơ sở thấp nhất để chiết khấu các sai số đó.

5% mức vốn điều lệ của các ngân hàng là bao nhiêu? Không thể lấy con số vốn điều lệ thuần túy 435.000 tỷ (số liệu của SBV đến tháng 10). Hãy trừ đi ít nhất 9 ngân hàng có tỷ lệ nợ xấu trên 3% tính theo báo cáo tài chính quý 3 (còn nhiều ngân hàng chưa công bố). Mảng ngân hàng nước ngoài, ANZ, HSBC, Citi… cho công ty chứng khoán nào vay? Tốt nhất là chỉ lấy mảng ngân hàng trong nước.

Vốn điều lệ của nhóm ngân hàng trong nước khoảng 324.000 tỷ, trừ đi gần 60.500 tỷ vốn của các ngân hàng nợ xấu trên 3%. Lấy 0,5% nhân với kết quả này, hạn mức tín dụng cho chứng khoán khoảng 13.177 tỷ. Con số này sẽ thay đổi nếu tỷ lệ nợ xấu cuối năm 2014 khác đi hoặc các ngân hàng tăng vốn.

Trở lại với con số ước tính mà đại diện SBV đưa ra hôm qua, rằng hạn mức cho vay chứng khoán gần đây chỉ khoảng 4% vốn điều lệ. Kể cả khi chấp nhận con số này là đúng thì 4% của 435.000 tỷ vốn điều lệ chung (con số chính xác hơn “khoảng” 400.000 tỷ đồng trước đó) thì cũng là 17.400 tỷ. HSC mới đây còn ước tính tới 20.000-21.000 tỷ cho vay chứng khoán. Con số này cũng rất có thể đúng, vì mọi thống kê dựa trên tự khai báo thường chẳng bao giờ chính xác.

Tuy nhiên như đã nói, điều quan trọng nhất là con số cứng 5% khiến hạn mức tín dụng mất đi tính co dãn. Mức độ sử dụng đòn bẩy không bao giờ là một con số cố định mà tùy vào điều kiện thị trường. Bây giờ toàn thị trường đã biết được một con số tối đa. Đặc biệt càng không nên nói rằng vài chục ngàn tỷ là đủ hay thiếu, dùng hết hay chưa. Hãy nhìn vào quy mô thị trường sẽ ngày càng tăng. Năm ngoái giao dịch 2.000-3.000 tỷ/phiên đã gọi là phân phối đỉnh, năm nay đã lên tới trên 6.000 tỷ!

Ngoài ra liên quan đến việc cho vay chứng khoán, còn có 4 điều khoản khác mà tác động có thể còn lớn hơn hạn mức 5%.

1) Ngân hàng không được cấp tín dụng, ủy thác cho công ty con, công ty liên kết của tổ chức tín dụng để các công ty này đầu tư kinh doanh cổ phiếu, cho vay để đầu tư, kinh doanh cổ phiếu.

2) Khoản cấp tín dụng cho khách hàng để đầu tư, kinh doanh cổ phiếu không được đảm bảo bằng chính cổ phiếu đó.

3) Ngân hàng thương mại không được cấp tín dụng cho khách hàng để đầu tư, kinh doanh cổ phiếu của chính ngân hàng đó, trừ trường hợp với người lao động.

4) Ngân hàng không được cấp tín dụng trên cơ sở đảm bảo bằng cổ phiếu của tổ chức tín dụng khác.

Với điều 1), có ít nhất cả tá công ty chứng khoán có liên quan đến ngân hàng mẹ. Hoặc các công ty này phải tranh thủ ký hợp đồng vay hạn mức trước khi Thông tư có hiệu lực, hoặc sẽ phải điều chuyển nguồn vốn. Kể cả khi “chạy” thông tư, sớm muộn cũng phải chuyển sang vay ngân hàng khác. Nghiệp vụ “ủy thác” bản chất cũng là bơm vốn rẻ cho công ty con.

Với điều 2), khách hàng cá nhân, tổ chức muốn vay trực tiếp ngân hàng để đầu tư cổ phiếu (không vay công ty chứng khoán) sẽ không được tái quay vòng tăng tài sản cầm cố bằng cổ phiếu mua thêm.

Với điều 3), khách hàng vay sẽ không được giao dịch cổ phiếu của ngân hàng cho vay? MBS chuyển sang vay Vietcombank thì danh mục đầu tư có được phép sở hữu VCB?

Với điều 4), cổ phiếu ngân hàng phải loại ra khỏi tài sản đảm bảo khi đi vay.

Chốt lại, con số hạn mức cho vay tối đa là bao nhiêu thực ra không quan trọng. Tiền “thịt” mới làm cho thị trường bền vững. Con số hạn mức cho vay sẽ sớm được tính toán chi tiết khi các dữ liệu đầu vào đầy đủ và chính xác. Điều quan trọng hơn là những quy định mới có tác dụng nắn dòng vốn dễ dãi từ các ngân hàng mẹ chạy vào công ty con, hạn chế sở hữu chéo. Tác động đến chứng khoán là làm xáo trộn dòng vốn trong ngắn hạn trước khi thời điểm Thông tư có hiệu lực.

Hãy tưởng tượng khi các công ty chứng khoán phải trả vốn cho những ngân hàng không đủ điều kiện cho vay (do nợ xấu trên 3% hay là ngân hàng mẹ) trong hơn 2 tháng tới. Đó sẽ là sự dịch chuyển vốn rất lớn. Công ty chứng khoán thuộc ngân hàng có quy mô tự doanh càng lớn thì càng có tiềm năng sử dụng nhiều vốn vay ngân hàng cho dịch vụ đòn bẩy tài chính (vốn chủ sở hữu dùng cho mục đích đầu tư). Áp lực cơ cấu nguồn vốn ở những công ty này càng lớn.

Thông tư 36 là tốt cho dài hạn, có tác dụng hạn chế sở hữu chéo, tăng cường quản trị rủi ro vốn vào thị trường chứng khoán (ngân hàng mẹ thường có xu hướng dễ dãi cho các công ty con vay). Tuy nhiên không một sự điều chỉnh nào lại không gây tác động cả. Mà đây lại là một sự điều chỉnh lớn nhất kể từ khi SBV có ý định nắn dòng vốn vào chứng khoán, khởi đầu với Thông tư 03.

Các biến động thị trường hôm nay mang tính tâm lý rất lớn. Những sụt giảm ban đầu là do lo lắng và bối rối về tác động thực sự của quy định mới. Sau khi tìm được vài điểm bấu víu từ những phát ngôn chung chung và những phân tích hời hợt lẫn võ đoán, thị trường phục hồi. Thị trường sau đó lại rơi vì dòng vốn vào đẩy hạn chế.

Việc tập trung quá mức vào mối quan tâm liệu sẽ có bao nhiêu ngàn tỷ được cho vay chứng khoán trong khi dữ liệu thiếu chính xác sẽ dẫn đến các kết luận dễ dãi. Chẳng hạn báo chí hay dẫn con số ước tính từ SBV về hạn mức 5% tương đương 150.000 tỷ rồi cộng với đâu đó 36.000 tỷ vốn chủ sở hữu của 84 công ty chứng khoán để được con số vốn khủng và rốt cục là quyết định dựa trên sự lạc quan.

Thị trường không quan tâm đến cách tính của bất kỳ ai. Điều quan trọng nữa là sự lạc quan của các dòng vốn nhỏ chẳng có ý nghĩa gì đối với thị trường. Quan điểm của các dòng vốn lớn sẽ quyết định xu hướng. Vì thế tốt nhất là không nên cố gắng khôn hơn thị trường. Cứ để thị trường tự tìm lấy điểm cân bằng, muốn tăng thì sẽ tăng và muốn giảm thì dù hô hào phân tích hay đến đâu cũng vô nghĩa.

Giao dịch:

Giải phóng danh mục. Không hiểu TCM tại sao lại có lượng mua điên rồ 109k lúc mở cửa? Chốt hết. SSI retest 30.5 quá kém, bán 30.4.

* “Blog chứng khoán” mang tính chất cá nhân và không đại diện cho ý kiến của VnEconomy. Những quan điểm, đánh giá là của cá nhân nhà đầu tư và VnEconomy tôn trọng quan điểm cũng như văn phong của tác giả. VnEconomy và tác giả không chịu trách nhiệm về những vấn đề phát sinh liên quan đến các đánh giá và quan điểm đầu tư được đăng tải.       

Theo Vneconomy